„Błękitny” Generał – artykuł historyczny #3

„Błękitny” Generał – artykuł historyczny #3

10 lutego 1920 roku był w Pucku głównym aktorem symbolicznej uroczystości zaślubin Polski z morzem. Kiedy został dowódcą frontu północno-wschodniego, załamującego się w panice pod uderzeniami Tuchaczewskiego, w kilkudniowej bitwie nad Bugiem zdołał opanować chaos. W trzecim dniu lipca został wybrany pierwszym przewodniczącym ZHP. I właśnie harcerze najbardziej spontanicznie i ofiarnie odpowiedzieli na wezwania do obrony kraju.

Tak postać gen. Józefa Hallera opisuje Wojciech Hausner w artykule pt. O „Błękitnym” Generale – gawęda biograficzna [kliknij w link, aby pobrać artykuł w całości]. Z kolei Artur Oppman tak napisał o Hallerze:

Generale! W ojczyźnie wielkiej i szczęśliwej,

Gdy wyzłocą się zbożem okrwawione niwy,

Gdy z pola wróci oracz, w przedwieczornej porze,

Po miastach, po wsiach cichych w chacie, w starym dworze,

O Was będą mówili… czas, który ubiera

Zasługę w nieśmiertelność i imię Hallera.

gen. Józef Haller

Szukasz pomysłów na pracę z drużyną w Roku Niepodległej? Wejdź w zakładkę Inspiracje i sprawdź pomysły na wędrówki, niepodległościowe ogniska i gawędy!

Ilustracją do artykułu jest obraz Wojciecha Kossaka z 1931 r. – Zaślubiny Polski z morzem.

Skauci w bojach 1914-1921 – artykuł historyczny #2

Skauci w bojach 1914-1921 – artykuł historyczny #2

Czy wiecie, że Poczta Harcerska działała już podczas I wojny światowej? Zastępowy V Krakowskiej Drużyny Harcerzy „Cyklon”, mł. Wojciech Kądziołek przedstawia historie skautów ze swojej drużyny, którzy brali udział w bojach o Polskę w latach 1914-1921. 

W. Kądziołek, Skauci V Krakowskiej Drużyny Skautowej w bojach o Polskę w latach 1914-1921 [kliknij, aby przeczytać cały artykuł]

W swoim artykule historycznym druh Kądziołek prezentuje postaci kilku skautów biorących udział w walkach I wojny światowej. Opowiada jednak także o działaniach poza linią frontu, gdzie skauci zorganizowali pocztę harcerską, która zastępowała ludności cywilnej profesjonalne usługi pocztowe:

W centrali znajdowali się specjalni dyżurni, którzy rozwozili zlecenia szczególnej wagi. Poza nimi dyżurowała grupa 4 kurierów zwykłych i łącznik alarmowy. Poczta przewoziła dwa rodzaje listów: urzędowe CKN oraz od osób prywatnych. Korespondencję dostarczano do lwowskiej centrali lub do biur okręgowych, skąd rozwożono je do miejsc przeznaczenia. Długość kursu pocztowego nie mogła przekroczyć 50 km. Pomiędzy poszczególnymi okręgami kursowały stale 4–5 osobowe patrole rozmieszczone w terenie, m.in. w leśniczówkach lub tym podobnych obiektach. Między Lwowem a Tarnopolem łączność utrzymywały wyłącznie patrole konne. Dla rozpoznawania się kurierów w drodze ustalono specjalne hasło i odzew. Poszczególni kurierzy rozwozili do 100 listów dziennie. Opłat za przesyłki nie pobierano. Korespondencja prywatna była cenzurowana i stemplowana. Niektóre stemple miały charakter satyryczny, skierowany pod adresem monarchii austro-węgierskiej, np. do naczelnika poczty dostarczono korespondencję ze stemplem: „Poczta skautowa – lepsza nasza niż wasza”.

Po więcej materiałów historycznych sięgnij do zakładki Inspiracje – znajdziesz tam szlaki wędrówek niepodległościowych, scenariusze ognik oraz śpiewnik pieśni patriotycznych wraz z komentarzem historycznym!

Ilustracja wpisu przedstawia skrzynkę poczty harcerskiej na ul. Górskiego 10 w czasie powstania warszawskiego. Zdjęcie pochodzi z książki autorstwa J. Piorkowskiego Miasto nieujarzmione, Warszawa 1957, Iskry, ss. 165.

Włodzimierz Przerwa-Tetmajer – artykuł historyczny #1

Włodzimierz Przerwa-Tetmajer – artykuł historyczny #1

Był jedną z najbarwniejszych postaci epoki Młodej Polski i najlepiej wyglądał w staropolskim kontuszu, przepasany wzorzystym słuckim pasem, oparty o kolumienki malowniczego dworku, witający gości złotoustymi oracjami, a potem śpiewający wraz z nimi przy biesiadnym, zastawionym kielichami stole przepyszne „kurdesze”.

O kim mowa? Tak postać Włodzimierza Tetmajera opisał – mówi się, że bardzo trafnie – Józef Dużyk w artykule „Bronowickie Boże Narodzenie Włodzimierza Tetmajera” zamieszczonym w kwartalniku „Kraków”.

S. Wyspiański – portret Włodzimierza Tetmajera

Postać tę przybliża również Wojciech Hausner w swoim artykule „Włodzimierz Przerwa-Tetmajer – w Wiedniu o Niepodległości” [kliknij, aby przeczytać artykuł]:

Jego zaangażowaniu narodowemu i politycznemu zawdzięczać należy, że do „Tetmajerówki”, i do Bronowic, przyjeżdżali m.in. Józef Piłsudski, Wincenty Witos, Charles de Gaulle, Ferdynand Foch i Józef Haller. Z kolei najwybitniejszych polskich artystów ściągał Tetmajer, pisarz i malarz. Pozostawił po sobie wiele płócien oddających barwy życia podkrakowskiej wsi (m.in. „Święcone”, „Procesja w Bronowicach”, „Wesele”), ilustracje do książek K. Tetmajera, L.Rydla, Sewera, serie pocztówek.

Szukasz pomysłów na pracę z drużyną w Roku Niepodległej? Wejdź w zakładkę Inspiracje i sprawdź pomysły na wędrówki, niepodległościowe ogniska i gawędy!

*Ilustracją tekstu jest obraz Włodzimierza Tetmajera „Dorobek”.