Pomorskie Inspiracje – Wędrówki po Niepodległej #12

Pomorskie Inspiracje – Wędrówki po Niepodległej #12

Wyruszamy w kolejną wędrówkę szlakiem Niepodległej. Tym razem będziemy odkrywać ślady historii w województwie pomorskim! Natrafimy tam na ślady m.in. Stefana Wincentego Frelichowskiego – patrona wszystkich polskich harcerzy!

W zakładce Inspiracje pojawiają się opisy szlaków niepodległościowych w różnych częściach Polski. Wędrowaliśmy już po województwach warmińsko-mazurskim i lubelskim, teraz przyszedł czas na województwo pomorskie. Tradycyjnie podzieliliśmy szlak na kolejne okresy historyczne, a na dole wpisu umieściliśmy link do pliku PDF z wygodną tabelką.

Wojna w obronie Konstytucji 3 maja

Józef Wybicki

  • Będomin – Miejsce urodzenia Józefa Wybickiego, posła na Sejm Czteroletni, który uchwalił Konstytucję 3 Maja oraz autora polskiego hymnu narodowego.

Powstanie kościuszkowskie

  • Bydgoszcz – Oswobodzenie Bydgoszczy od Prusaków.

Epoka napoleońska i Księstwo warszawskie

gen. Jan Henryk Dąbrowski

  • Bydgoszcz, Grudziądz, Tczew, Gdańsk – Podczas kampanii pomorskiej Wojska Polskiego w 1807 roku, grupa gen. Jana Henryka Dąbrowskiego porusza się w obrębie Bydgoszczy, Grudziądza, Tczewa i Gdańsk (kapituluje w maju 1807 r.)
  • Koronowo, Świecie – Podczas kampanii pomorskiej Wojska Polskiego w 1807 roku, grupa płk. Amilkara Kosińskiego stacjonowała w obrębie Koronowa i Świecia.
  • Piła, Wałcz, Wieleń, Szczecinek – Podczas kampanii pomorskiej Wojska Polskiego w 1807 roku,  grupa płk. Garczyńskiego prowadziła działania w obrębie Piły, Wałcza, Wielenia i Szczecinka.
  • Słupsk – Podczas kampanii pomorskiej Wojska Polskiego w 1807 roku,  grupa płk Sokolnickiego stacjonowała pod Słupskiem.
  • Gdańsk – W Gdańsku stacjonuje „Dywizja Gdańska” Księstwa Warszawskiego, która w 1813 r. broni miasta przed Prusakami i Rosjanami.

Powstanie ogólnopolskie 1846

  • Starogard Gdański – W 1846 r. Florian Ceynowa ze Sławoszyna k. Krokowej, absolwent Katolickiego Gimnazjum w Chojnicach, uczestnik konspiracji Filomatów Pomorskich, przygotowuje oddział do zdobycia Starogardu Gdańskiego w ramach planowanego trójzaborowego powstania.

Odrodzenie Rzeczypospolitej 1918-1922

Stefan Wincenty Frelichowski

  • Chojnice – Na przełomie XIX i XX wieku, w Katolickim Gimnazjum oraz innych pruskich szkołach, działała tajna polska organizacja młodzieżowa, nawiązująca nazwą do Filomatów Wileńskich.
  • Krajna, Kociewie – Od 17 stycznia do 10 lutego 1920 r. Wojsko Polskie wkraczało na Pomorze i Kaszuby i przyłączało je do Rzeczypospolitej.
  • Chełmno  W muzeum miejskim w ratuszu można oglądać bardzo interesującą ekspozycję ukazującą przyłączanie Kaszub i Pomorza do Rzeczypospolitej.
  • Chełmża – 22 I 1920 r., w rocznicę wybuchu Powstania Styczniowego mały Wincenty Frelichowski wita Wojsko Polskie wkraczające do Chełmży.

Pomorskie Inspiracje – Wędrówki po Niepodległej #13 – Kliknij i pobierz powyższy wpis w formie wygodnej tabelki!

Jedziesz na obóz w inną część Polski? Wejdź w zakładkę Inspiracje, gdzie codziennie pojawiają się nowe pomysły na niepodległościowe szlaki i wybierz swoją trasę!

Ambicja w Wielkopolsce – Wędrówki po Niepodległej #11

Ambicja w Wielkopolsce – Wędrówki po Niepodległej #11

Wielkopolska Chorągiew Harcerek „Jutrzenka” przygotowała listę inspiracji na wędrówki po Wielkopolsce.  Miejsca warte odwiedzenia uszeregowała według cech swojej obrzędowości. Skąd taki pomysł i gdzie wędrować z AMBICJĄ?

– Patriotyzm, ambicja, kreatywność, zaradność, gospodarność, solidność, dbałość o tradycję i więzi rodzinne – to część naszej obrzędowości. Na swojej harcerskiej drodze staramy się rozwijać te cechy, gdyż chcemy, by po nich nas, czyli Wielkopolanki, można było rozpoznać – tłumaczy phm. Małgorzata Popadiuk, wicekomendantka Wielkopolskiej Chorągwi Harcerek „Jutrzenka”.

W poprzednim wpisie prezentowaliśmy wędrówkę szlakiem wielkopolskiego patriotyzmu.

Dzisiaj czas na ambicję!

AMBICJA:

Portret Hipolita Cegielskiego ok. 1863  [aut. J.N.Seyfried]

  • Hipolit Cegielski, Zofia i Jadwiga Szembekówny (Jadwiga po mężu
    Szeptycka)
  • Edmund Taczanowski
  • Marian Langiewicz, Bibianna Moraczewska
  • 1773 r. – ufundowanie Kolegium Trzemeszeńskiego przez Michała
    Kosmowskiego
  • czerwiec 1848 r. – założenie Ligi Polskiej (Cieszkowskiego) – „Stowarzyszenie pod nazwiskiem Ligi Narodowej Polskiej, mającej na celu skupienie w jedno ognisko sił moralnych i materialnych tak w kraju, jak i za granicą, do jawnego, legalnego działania na korzyść narodowości polskiej”
  • 31.08.1880 r. – (w Poznaniu) uruchomienie linii tramwaju konnego pomiędzy dworcem głównym (już w obecnym miejscu) i Starym Rynkiem, która później została przedłużona do Ostrowa Tumskiego
  • Biblioteka Kórnicka
  • Gimnazjum św. Marii Magdaleny w Poznaniu
  • Biblioteka Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk w gmachu PTPN w Poznaniu, przy ul. Seweryna Mielżyńskiego 27/29

Jak skorzystać z tych podpowiedzi?

Droga druhno drużynowa! Oddajemy do Twojej dyspozycji listę inspiracji uporządkowanych według jutrzenkowych cech. Inspiracjami są osoby, wydarzenia, miejsca związane z wielkopolską walką o niepodległość od upadku I Rzeczypospolitej, aż do pamiętnego roku 1918. Może to pomysł na biwak? A może na gawędę? Może o czymś nie wiedziałaś, a chciałabyś zgłębić tę tajemnicę wraz z drużyną? Realizując program “Skry Niepodległości” poszukuj, badaj, poznawaj – czy to z naszymi inspiracjami, czy dodając swoje. Do dzieła!

Wędrówka, ognisko czy gawęda? Wejdź w zakładkę Inspiracje i szukaj kolejnych podpowiedzi na realizowanie programu „Skry Niepodległości”!

Lubelskie Inspiracje – Wędrówki po Niepodległej #10

Lubelskie Inspiracje – Wędrówki po Niepodległej #10

Wyruszamy w kolejną wędrówkę szlakiem Niepodległej. Tym razem zapuszczamy się w zakamarki województwa lubelskiego. Czy wiecie, że trafimy tam na miejsce bitwy, w której polskimi oddziałami dowodził Tadeusz Kościuszko?

Na stronie Inspiracji pojawiają się opisy szlaków niepodległościowych w poszczególnych województwach. Zaczęliśmy od województwa warmińsko-mazurskiego, teraz czas na województwo lubelskie. Wszystkie miejsca warte odwiedzenia podzieliliśmy według kolejnych okresów historycznych, a na dole wpisu umieściliśmy link do pliku PDF z wygodną tabelką.

Wojna w obronie Konstytucji 3 maja

  • Dubienka – Miejsce bitwy dywizji gen. Kościuszki w czasie wojny w obronie Konstytucji 3 Maja.

Powstanie kościuszkowskie

  • Dubienka – Miejsce bitwy dywizji gen. Wedelstedta z Rosjanami w dniu 3 VI 1794 r.
  • Chełm – Miejsce bitwy dywizji gen. Zajączka z Rosjanami w dniu 8 VI 1794 r.

Epoka napoleońska i Księstwo warszawskie

Joanna Żubrowa – pierwsza kobieta odznaczona Virtuti Militari

  • Zamość – Zdobycie twierdzy przez Wojska Księstwa Warszawskiego w dniu 20 maja 1809 roku. W walkach brała udział Joanna Żubrowa – pierwsza kobieta odznaczona Virtuti Militari. Obrona twierdzy przed wojskami rosyjskim na przełomie lat 1812–1813.

Powstanie listopadowe

  • Zamość – Obrona twierdzy przed wojskami rosyjskim do 21 X 1831 r.
  • Tarnobrzeg – Przejście korpusu gen. Ramoriny do Galicji we wrześniu 1831 roku.

Powstanie styczniowe

Gen. Michał J. Heidenreich

  • Horodło –  Kopiec upamiętniający Unię Polsko-Litewską. Usypany 10 X 1861 r., w 448. rocznicę podpisania unii, przez delegacje ze wszystkich zaborów w okresie manifestacji patriotycznych poprzedzających wybuch powstania styczniowego.
  • Kurów – Miejsce zwycięskiej bitwy w dniu 24 I 1863 r. oraz obozu powstańczego.
  • Żyrzyn – Miejsce zwycięskiej bitwy w dniu 8 VII 1863 r. oddziałów Korpusu Lubelskiego gen. Kruka-Heidenreicha.

Przed wybuchem I wojny światowej

  • Rebizanty – Kamień upamiętniający miejsce, w którym Józef Piłsudski w 1901 r. przekroczył granicę austriacko-rosyjską, po ucieczce ze szpitala więziennego w Petersburgu. Wcześniej w miejscu tym Józef Piłsudski wraz ze Stanisławem Wojciechowskim przemycali „bibułę” (konspiracyjną prasę) do zaboru rosyjskiego.

Odrodzenie Rzeczypospolitej 19114-1922

Marszałek Siemion Budionny

  • Jastków – Szlak I Brygady Legionów na Lubelszczyźnie – bitwa 4 pp. Legionów w dniach 31 VII–5 VIII 1915 r.
  • Dęblin, Jeziorany, Kock, Parczew – Rejon koncentracji Grupy Uderzeniowej Frontu Środkowego, która rozgromiła Armię Czerwoną w Bitwie Warszawskiej.
  • Cyców – Miejsce boju IV Brygady Jazdy z brygadą Armii Czerwonej w dniu 15 VIII 1920 r.
  • Zamość – Obrona miasta przed Armią Konną Siemona Budionnego w końcu sierpnia 1920 r. W arsenale znajduje się pamiątkowa tablica w językach polskim i ukraińskim ku czci dowódcy obrony miasta gen. Marko Bezruczki.
  • Komarów – Bój Dywizji Jazdy gen. Juliusza Rómmla z I Armią Konną Siemona Budionnego w dniu 31 VIII 1920 r.

Lubelskie Inspiracje – Wędrówki po Niepodległej #10Kliknij i pobierz powyższy wpis w formie wygodnej tabelki!

Szukasz pomysłów na wędrówki z drużyną? Śledź zakładkę Inspiracje, gdzie codziennie pojawiają się nowe pomysły na niepodległościowe szlaki!

Powstanie styczniowe w Małopolsce – Wędrówki po Niepodległej #9

Powstanie styczniowe w Małopolsce – Wędrówki po Niepodległej #9

Wędrówka symbolicznymi śladami powstanie styczniowego w Małopolsce to już nie spacer po Krakowie. Miejsc do odwiedzenia jest wiele – od tablic, przez pomniki, aż po mogiły powstańców, rozsianych po większych i mniejszych miejscowościach. Jeśli Wasz obóz odbędzie się na małopolskich ziemiach to koniecznie uwzględnijcie poniższą listę w planowaniu zajęć i zadań dla Waszych drużyn!

  • Zakopane, cmentarz na Pęksowym Brzysku – krzyż na cześć ofiar carskiego terroru po demonstracjach w Warszawie i Wilnie 8 IV 1861,
  • Raciborsko k/Wieliczki – głaz z datą „1863” przed dworem,
  • Kraków, ul. Loretańska – tablica Romualda Traugutta w kościele oo. kapucynów,

    Artur Grottger w stroju powstańca

  • Kraków, cmentarz Rakowicki – grób weteranów powstania styczniowego,
  • Czerna k/Krzeszowic – kaplica św. o. Rafała Kalinowskiego w kościele klasztoru oo. karmelitów, powstańczego ministra wojny na Litwie,
  • Imbramowice, cmentarz – mogiła powstańców poległych w bitwie pod Glanowem i Imbramowicami 15 VIII 1863 i grób Leona Bończy Rutkowskiego kawalera Virtuti Militari, oficera powstania listopadowego i powstania styczniowego,
  • Pieskowa Skała – mogiła powstańców, tablica i grób u stóp zamku upamiętniająca walki oddziałów Mariana Langiewicza pod Skała i pod Pieskową Skała w marcu 1863 oraz śmierć walczącego w szeregach powstańczych Ukraińca i rosyjskiego oficera Andrija Potiebni,
  • Ojców – krzyże 1863 roku na skałach Krzyżowa i Dulewiczówki ponad Doliną Prądnika,
  • Sąspów k/Jerzmanowic – miejsce obozu wojskowego żuawów śmierci w Błotnym Dole w Dolinie Sąspówki,
  • Szyce – pomnik powstania styczniowego,
  • Szklary, gm. Jerzmanowice-Przeginia – pomnik „Powstańcom Styczniowym 1863”,
  • Goszcza, gm. Kocmyrzów-Luborzyca – pomnik z 1903, w dworze Marian Langiewicz został ogłoszony dyktatorem powstania,
  • Marian Langiewicz

    Igołomia – mogiła powstańców na cmentarzu, pomnik i muzeum św. Brata Alberta w kościele parafialnym,

  • Olkusz – cmentarz, grób poległego w bitwie pod Krzykawką 5 V 1863 płk. Francesco Nullo,
  • Miechów – pomnik i tablica upamiętniająca bitwę pod Miechowem na cmentarzu,
  • Krzykawka k/Bolesławia – pomnik powstańców i tablica Francesco Nullo,
  • Nowy Sącz, cmentarz komunalny – groby powstańców, pomnik powstańców 1830 i 1863,
  • Tarnów, cmentarz na Zabłociu – pomnik poległych w powstaniu 1863; pomnik Rufina Piotrowskiego, powstańca i sybiraka.

 

Śladem powstania listopadowego, krakowskiego czy styczniowego? Jak wędrować po Polsce w Roku Niepodległej? Wejdź w zakładkę Inspiracje i poznaj inne propozycje niepodległościowych tras!

Trasę wędrówki opracował W. Hausner.

Ilustracja tekstu – obraz Jana Matejki „Polonia – Rok 1863”, źródło: http://www.bn.org.pl/powstanie/zbiory/Fotografie/f002.jpg. Fotografia Artura Grottgera w stroju powstańca, źródło: https://audiovis.nac.gov.pl/obraz/121663/1be53f658ab127e889bedf6ca33e0f34/. Fotografia Mariana Langiewicza, źródło: http://www.bn.org.pl/powstanie/zbiory/Fotografie/f002.jpg.

Patriotyzm w Wielkopolsce – Wędrówki po Niepodległej #8

Patriotyzm w Wielkopolsce – Wędrówki po Niepodległej #8

Wielkopolska Chorągiew Harcerek „Jutrzenka” przygotowała listę pomysłów na wędrówki po Wielkopolsce. Listę nie byle jaką, bo uporządkowaną według „jutrzenkowych” cech, a więc patriotyzmu, ambicji, kreatywności, zaradności, gospodarności, solidności, dbałości o tradycję i więzi rodzinne. Zaczynamy od patriotyzmu!

Droga druhno drużynowa! Oddajemy do Twojej dyspozycji listę inspiracji uporządkowanych według jutrzenkowych cech. Inspiracjami są osoby, wydarzenia, miejsca związane z wielkopolską walką o niepodległość od upadku I Rzeczypospolitej, aż do pamiętnego roku 1918. Może to pomysł na biwak? A może na gawędę? Może o czymś nie wiedziałaś, a chciałabyś zgłębić tę tajemnicę wraz z drużyną? Realizując program “Skry Niepodległości” poszukuj, badaj, poznawaj – czy to z naszymi inspiracjami, czy dodając swoje. Do dzieła!

Uczestnicy strajku dzieci wrzesińskich

PATRIOTYZM:

  • Karol Marcinkowski
  • Dezydery Chłapowski (Turew)
  • Edmund Callier
  • 1893 r. – powstanie Związku Sokołów Wielkopolskich
  • 03.05.1848 r. – Jakub Krauthofer-Krotowski ogłosił w Mosinie, a następnie w Kórniku niepodległość Rzeczypospolitej
  • 02.05.1848 r. – zwycięska bitwa pod Sokołowem
  • Hotel Bazar
  • działka we wsi Kaisertreu pod Rakoniewicami, w powiecie wolsztyńskim, którą zakupił Michał Drzymała
  • szkoła we Wrześni

Szukasz pomysłów na letnie wędrówki szlakiem Niepodległej? Wejdź w zakładkę Inspiracje i znajdź trasę dla siebie!

 

Warmińsko-mazurskie Inspiracje – Wędrówki po Niepodległej #7

Warmińsko-mazurskie Inspiracje – Wędrówki po Niepodległej #7

Wydawałoby się, że największe wydarzenia z historii Polski raczej omijały województwo warmińsko-mazurskie. Tymczasem rozgrywał się tam nie tylko plebiscyt 1920 r., ale także wydarzenia związane z powstaniem listopadowym czy epoką napoleońską! 

Wędrówka przez województwo warmińsko-mazurskie, szlakiem ważnych zdarzeń i postaci kolejnych okresów historycznych, wyglądałaby następująco:

Wojna w obronie Konstytucji 3 maja

P. Krafft – Portret Ignacego Krasickiego (ok. 1767 r.)

  • Lidzbark Warmiński – Podczas wojny w obronie Konstytucji 3 maja biskupem warmińskim był Ignacy Krasicki, zwany „księciem poetów”, autor Hymnu Szkoły Rycerskiej „Święta miłości kochanej Ojczyzny”.

Epoka napoleońska i Księstwo warszawskie

Portret gen. Józefa Zajączka [artysta nieznany]

  • Nidzica – Od marca do czerwca 1807 r. 2 Dywizja Kaliska gen. Józefa Zajączka wzięła udział w walkach na terenie Warmii i Mazur, stanowiąc korpus obserwacyjny nad rzeką Omulwią, łączący dwa ugrupowania armii Napoleona. Dywizja zebrała się w Nidzicy (część oddziałów nadeszła spod Grudziądza), operując w kierunku na Pasym i Szczytno, tocząc liczne boje i potyczki.

Powstanie listopadowe

  • Brodnica –  Aby nie kapitulować przed carem 5 października 1831 r. granicę pruską pod Brodnicą, przekracza Armia Polska, a wraz z nią członkowie Sejmu i Rządu. Rozbrojeni, wędrują przez Grudziądz i Pomorze oraz ziemie niemieckie na emigrację we Francji.

Odrodzenie Rzeczypospolitej

  • Olsztyn – 1 lipca 1920 roku odbył się plebiscyt na Warmii i Mazurach. W Olsztynie oraz w miastach powiatowych południowych Mazur, a także w południowej Warmii i na Powiślu, działały utworzone w 1919 r. Mazurskie Komisariaty Plebiscytowe. Seweryn Pieniężny wydawał „Gazetę Olsztyńską” i był działaczem plebiscytowym. Jego pomnik i grób znajdują się w Olsztynie.
  • Brodnica – w  sierpniu 1920 r. w rejonie Brodnicy Wojsko Polskie toczyło walki z sowiecką 12. Dywizją Strzelecką, internowaną ostatecznie w Prusach Wschodnich.

Kultura i nauka Niepodległej

Feliks Nowowiejski

  • Barczewo – w Barczewie 7 II 1877 r. urodził się Feliks Nowowiejski – autor melodii do wiersza Marii Konopnickiej „Rota” oraz „Hymnu do Bałtyku”, odśpiewanego podczas Zaślubin z Morzem w Pucku 10 II 1920 r. W latach 1898–1900, pracował jako organista w Olsztynie. Dyrygował chórem 1000 osób podczas prawykonania wykonania „Roty”, podczas odsłonięcia Pomnika Grunwaldzkiego. W Barczewie znajduje się muzeum Feliksa Nowowiejskiego.
  • Ogródek – w Ogródku mieszkał poeta Michał Kajka. Pierwsze wiersze publikował w piśmie „Mazur” i „Gazecie Ludowej”. Prowadził w Ogródku bibliotekę Towarzystwa Czytelni Ludowych, był założycielem Mazurskiej Partii Ludowej i działaczem plebiscytowym. W Ogródku znajduje się muzeum jemu poświęcone.
  • Gietrzwałd – w Gietrzwałdzie znajdował się ośrodek polskości – Czytelnia Ludowa i księgarnia, gdzie Andrzej Samulowski zainicjował wydawanie polskiej „Gazety Olsztyńskiej” dla Warmiaków. Gietrzwałd to także Sanktuarium Maryjne i miejsce objawień w 1877 r. na Warmii – jedyne oficjalnie uznane przez Kościół objawienie, które miało miejsce w Polsce.

Podoba Ci się pomysł na wędrówkę przez województwo warmińsko-mazurskie? Kliknij tutaj i wydrukuj powyższą listę w formie wygodnej tabelki! Śledź na bieżąco zakładkę „Inspiracje”, gdzie będą się pojawiać kolejne wędrówki po województwach!