Dotraliśmy w naszych wędrówkach do województwa mazowieckiego i najważniejszego dla współczesnej państwowości Polski miasta – Warszawy. Tu czeka na nas oczywiście moc pamiątek z przeszłości. A więc wyruszajmy!

W zakładce Inspiracje publikujemy opisy szlaków niepodległościowych w każdym z województw. Wędrowaliśmy już przez:

Dziś wędrujemy po województwie mazowieckim. Tradycyjnie podzieliliśmy szlak na kolejne okresy historyczne, a na dole wpisu umieściliśmy link do pliku PDF z wygodną tabelką.

Konferderacja Barska

  • Warka – Muzeum Kazimierza Pułaskiego.

Wojna w obronie Konstytucji 3 maja

Stanisław Małachowski

  • Warszawa, Zamek Królewski – miejsce uchwalenia Konstytucji 3 Maja.
  • Warszawa, Bazylika Archikatedralna – w katedrze św. Jana znajduje się pomnik ku czci Stanisława Małachowskiego, marszałka Sejmu Czteroletniego.
  • Warszawa, Zamek Ujazdowski – tutaj znajdują się koszary X Regimentu Koronnego Pieszego, szefostwa Działyńskich.

Powstanie kościuszkowskie 1794 r.

gen. Józef Zajączek

  • Gołków – miejsce bitwy dywizji gen. Zajączka w dniu 10 VII 1794 r.
  • Maciejowice – Muzeum Tadeusza Kościuszki.
  • Warszawa, Krzyż Rzezi Pragi – Na rogu ulicy Jagiellońskiej i Alei Solidarności znajduje się krzyż, upamiętniający tzw. Rzeź Pragi, do której doszło  4 XI 1794 r.
  • Warszawa, Cmentarz Kamionkowski – na Cmentarzu Kamionkowskim znajduje się mogiła gen. Jakuba Jasińskiego i Tadeusza Korsaka poległych podczas obrony Pragi.

Epoka napoleońska i Księstwo warszawskie

Książę Józef Poniatowski

  • Raszyn – Miejsce bitwy z 19 IV 1809 r. Znajduje się tu kapliczka, przy której zmarł płk. Cyprian Godebski – jego grobowiec znajduje się na cmentarzu powązkowskim w Warszawie. Warto odwiedzić mogiły poległych żołnierzy, kościół oraz groblę falencka.
  • Opinogóra – Muzeum Romantyzmu – znajdują się tu m.in. pamiątki po gen. Wincentym Krasińskim i jego synu Zygmuncie, autorze „Nie-Boskiej komedii”.
  • Warszawa, Koszary Mirowskie – miejsce formowania 1 Pułku Szwoleżerów Gwardii.
  • Warszawa, Pałac Czapskich – miejsce spotkań Towarzystwa Przyjaciół Ojczyzny.
  • Warszawa, Pałac pod Blachą – siedziba księcia Józefa Poniatowskiego.
  • Warszawa, Cmentarz Powązkowski – na Cmentarzu Powązkowskim znajduje się nagrobek ppłk. Jana Riedla.

Powstanie ogólnonarodowe 1846-1848

  • Siedlce – na skrzyżowaniu ulic Świętojańskiej i Sienkiewicza stoi krzyż upamiętniający miejsce stracenia Pantaleona Potockiego – organizatora powstania 1846 r. oraz dowódcy ataku na koszary rosyjskie.

Powstanie listopadowe

gen. Ludwik Kicki

  • Dobre – miejsce bitwy z wojskami rosyjskimi w dniu17 II 1831 r.
  • Iganie – w miejscu bitwy z 10 IV 1831 r. znajduje się pomnik. W Nowych Iganiach znajduje się także mogiła kpt. Hipolita Stokowskiego z Pułku Grenadierów Gwardii poległego w bitwie z wojskami rosyjskimi.
  • Kruki – grób gen. Ludwika Kickiego, poległego w szarży jazdy podczas bitwy pod Ostrołęką.
  • Mienia – mogiła Powstańców z 1831 r.
  • Warszawa, Olszynka Grochowska – mauzoleum na polu bitwy stoczonej w dniu 25 II 1831 r.
  • Ostrołęka – mauzoleum poległych w bitwie z wojskami rosyjskimi stoczonej 26 V 1831 r. W Ostrołęce warto odwiedzić także Muzeum Kultury Kurpiowskiej, z którego dowiemy się więcej o bitwie pod Ostrołęką.

W. Kossak – Generał Józef Sowiński na szańcach Woli

  • Warszawa, Park Józefa Sowińskiego – pomnik gen. Józefa Sowińskiego w miejscu Reduty nr 56. Tablica pamiątkowa na kościele św. Wawrzyńca.
  • Warszawa, Reduta Ordona – kamień upamiętniający Redutę nr 54, zwaną „Redutą Ordona”.
  • Warka – kamień Pamiątkowy w miejscu urodzenia Piotra Wysockiego.
  • Warszawa, Pałac Gnińskich – w tym gmachu mieści się Muzeum Fryderyka Chopina.
  • Warszawa, Krzyż Powstańczy w Wawrze – krzyż Powstańczy upamiętniający bitwę pod Wawrem mieści się między adresami Płowiecka 83 a Płowiecka 85.

Powstanie styczniowe

o. Honorat Koźmiński

  • Badzanów – pomnik powstańców styczniowych.
  • Bolimów – pomnik i zbiorowa mogiła powstańców.
  • Dobre – zbiorowa mogiła powstańców.
  • Ligowo – Zbiorowa mogiła powstańców.
  • Liw – zbrojownia na Zamku, w której obejrzeć można kolekcję broni palnej z XVIII–XX w.
  • Kamieńczyk – zbiorowa mogiła powstańców.
  • Puszcza Kampinoska, Sosna Powstańców – we wsi Górki w Puszczy Kampinoskiej znajduje się Sosna Powstańców.
  • Nagoszewo – Pomnik i zbiorowa mogiła powstańców.
  • Nowe Miasto nad Pilicą – muzeum błogosławionego o. Honorata Koźmińskiego.
  • Ostrów Mazowiecka – zbiorowa mogiła powstańców.
  • Siedlce – pomnik ku czci powstańców styczniowych
  • Sokołów Podlaski – pomnik ku czci ks. Stanisława Brzózki i Franciszka Wilczyńskiego.
  • Świedziebno – pomnik Stefana Gniazdowskiego.

Romuald Traugutt

  • Warszawa, Cmentarz Powązkowski – grób „Pięciu poległych” na Cmentarzu Powązkowskim.
  • Warszawa, Park Romualda Traugutta – krzyż i pamiątkowy kamień poświęcony Romualdowi Trauguttowi.
  • Warszawa, Wieżyca Mostu Poniatowskiego – tablica na wieżycy Mostu Poniatowskiego,  w miejscu domu Traugutta, ufundowana przez 1 Kompanię Kadrową w 1921 r.
  • Warszawa, ul. Książęca – tablica na plebanii przy ul. Książęcej, w miejscu, gdzie obradował rząd narodowy.
  • Węgrów – pamiątkowy kamień w miejscu bitwy stoczonej 3 II 1863 r.

Odrodzenie Rzeczypospolitej 1918-1922

gen. Felicjan Sławoj Składkowski

  • Gąbin – Muzeum ziemi Gąbińskiej im. Felicjana Sławoj-Składkowskiego.
  • Milanówek – Muzeum Rzeźby Jana Szczepkowskiego, który wykonał m.in. projekty sarkofagów Józefa Piłsudskiego do katedry wawelskiej.
  • Mińsk Mazowiecki – Muzeum 7. Pułku Ułanów Lubelskich.
  • Rembertów – Kamień Pamiątkowy w miejscu ćwiczeń Polskiej Organizacji Wojskowej w kwietniu 1917 r.
  • Płock – Muzeum Mazowieckie, a w nim zbiory secesji oraz odrodzenia Rzeczypospolitej i obrony Płocka w 1920 r.
  • Warszawa – Muzeum Warszawy i Muzeum Wojska Polskiego.

Kultura i nauka Niepodległej

Oskar Kolberg

  • Przysucha – Muzeum im. Oskara Kolberga.
  • Warszawa –  Muzeum Andrzeja Struga, Muzeum Adwokatury Polskiej, Muzeum Niepodległości X Pawilonu w Cytadeli, Muzeum Historii Ruchu Ludowego, Muzeum Historii Spółdzielczości, Muzeum Kolejnictwa, Muzeum Literatury, Muzeum Marii Curie-Skłodowskiej, Muzeum Miar, Muzeum Ignacego Jana Paderewskiego i Wychodźstwa Polskiego w Amercye, Muzeum Zamku i Szpitala Ujazdowskiego, Muzeum Żydów Polskich, Muzeum Etnograficzne.

Mazowieckie Inspiracje – Wędrówki po Niepodległej #27 – Kliknij i pobierz powyższy wpis w formie wygodnej tabelki!

Szukasz pomysłu na obozowe zwiady? Wejdź w zakładkę Inspiracje, gdzie znajdziesz pomysły nie tylko na wędrówki niepodległościowym szlakiem, ale także scenariusze ognisk i szkice gawęd!