W naszych niepodległościowych wędrówkach, dotarliśmy już do ostatniego województwa. W Wielkpolsce

W zakładce Inspiracje publikujemy opisy szlaków niepodległościowych w każdym z województw. Wędrowaliśmy już przez:

Dziś przyszła pora na województwo wielkopolskie. Tradycyjnie podzieliliśmy szlak na kolejne okresy historyczne, a na dole wpisu umieściliśmy link do pliku PDF z wygodną tabelką.

Powstanie kościuszkowskie 1794

gen Jan Henryk Dąbrowski

  • Winna Góra – cała Wielkopolska była terenem walk powstańców i dywizji gen. Jana Henryka Dąbrowskiego. W Winnej Górze znajduje się muzeum w pałacu – miejscu zamieszkania i pochówku generała.
  • Strzelce Wielkie – nagrobek Hiacynta Wyssogota-Zakrzewskiego, pełnomocnika na Wielkopolskę Naczelnika Tadeusza Kościuszki w Powstaniu 1794 r.

Epoka napoleońska i Księstwo warszawskie

gen. Józef Zajączek

  • Niegolewo – pomnik ku czci poległych pod Somosierrą.
  • Opatówek – w 1826 roku został pochowany tutaj gen. Józef Zajączek, dowódca dywizji i V Korpusu Polskiego, namiestnika Królestwa Polskiego.
  • Poznań, kościół św. Wojciecha – Znajdują się tu grobowce: Józefa Wybickiego – współtwórcy Legionów Polskich we Włoszech; gen. Amilkara Kosińskiego; Andrzeja Niegolewskiego – bohatera spod Somosierry; gen. Michała Sokolnickiego.

Królewstwo Polskie i Wielkie Księstwo Poznańskie

Fryderyk Chopin

  • Antonin – w pałacyku myśliwskim Radziwiłłów gościł Fryderyk Chopin w drodze do Paryża i dawał tu koncerty. Zatrzymał się tu w drodze na emigrację Stefan Garczyński. Na podstawie jego opowiadania, jako adiutanta (podtytuł wiersza), Adam Mickiewicz napisał Redutę Ordona.
  • Piła – miejsce urodzenia Stanisława Staszica. Znajduje się tutaj muzeum jego imienia.

Powstanie listopadowe

Emilia Szczaniecka

  • Michorzewo – przy kościele znajduje się nagrobek Emilii Szczanieckiej – organizatorki służby sanitarnej w Warszawie podczas powstania

Powstanie wielkopolskie 1848

  • Poznań – utworzenie Komitetu Narodowego, czyli rządu powstańczego.
  • Książ Wielkopolski – kurhan i krzyż powstańców..
  • Miłosław – nagrobek na bratniej mogile powstańców, figura św. Wawrzyńca na zbiorowej mogile powstańców.
  • Sokołów – na cmentarzu grób nieznanego powstańca, krzyż na zbiorowej mogile powstańców.
  • Rogalin – bitwy i potyczki powstańców z wojskami pruskimi.
  • Rogalinek – bitwy i potyczki powstańców z wojskami pruskimi.
  • Doktorów – bitwy i potyczki powstańców z wojskami pruskimi.
  • Kcynie – bitwy i potyczki powstańców z wojskami pruskimi.
  • Żnin – bitwy i potyczki powstańców z wojskami pruskimi.
  • Bardo – bitwy i potyczki powstańców z wojskami pruskimi.
  • Bąblin – mogiła mjr. Mikołaja Dobrzyckiego na miejscowym cmentarzu.
  • Gostyń – tablica ku czci powstańców na murze kościelnym.
  • Grodzisk Wielkopolski – muzeum Ziemi Grodziskiej, gdzie znajduje się m.in. Panorama bitwy z Prusakami.
  • Kleczew – zbiorowa mogiła powstańców.
  • Koźmin Wielkopolski – mogiła Józefa Kaniewskiego na miejscowym cmentarzu.
  • Łabiszyn – zbiorowa mogiła powstańców na miejscowym cmentarzu.
  • Rożnów – tablica pamiątkowa ku czci Józefa Konstantego Krzewskiego na miejscowym kościele.
  • Starygród – na cmentarzu znajduje się mogiła kpt. Jakuba Hanna.
  • Śrem – grobowiec powstańców na cmentarzu.
  • Trzemeszno – zbiorowa mogiła powstańców; nagrobek Franciszka Kubiaka.
  • Wałków – mogiła powstańców.
  • Września – pomnik ku czci powstańców przy szosie do Gniezna, na cmentarzu zbiorowa mogiła powstańców.

Powstanie styczniowe 1863-1865

Edmund Taczanowski

  • Biskupice – miejsce urodzenia gen. Edmunda Taczanowskiego.
  • Brdów – pomnik Karola Libelta i mogiła 70-ciu powstańców.
  • Broniszewo – mogiła Józefa Wiklińskiego poległego w potyczce pod Nową Wsią, gdzie został rozbity oddział dyktatora powstania gen. Ludwika Mierosławskiego.
  • Buk – nagrobek Władysława Niegolewskiego, powstańczego burmistrza miasta Koło.
  • Dobrosław – miejsce bitwy stoczonej 2 III 1863 r. oraz zbiorowa mogiła powstańców z oddziału Kazimierza Mileęckiego i Antoniego Garczyńskiego.
  • Gniezno – mogiła powstańca Wincentego Kosteneckiego.
  • Gosławice – mogiła powstańcza na cmentarzu.

Edmund Callier

  • Grabowa – miejsce bitwy stoczonej w dniu 30 V 1863 r. oraz zbiorowe mogiły powstańców oddziału płk. Edmunda Calliera.
  • Grochowy – miejsce bitwy stoczonej w dniu 30 V 1863 r. oraz zbiorowe mogiły powstańców oddziału płk. Edmunda Calliera.
  • Grodziec – miejsce bitwy stoczonej w dniu 30 V 1863 r. oraz zbiorowe mogiły powstańców oddziału płk. Edmunda Calliera.
  • Ignacewo – miejsce bitwy stoczonej 11 V 1863 r. oraz pomnik na zbiorowej mogile powstańców z oddziału Edmunda Taczanowskiego.
  • Kalisz – nagrobek Antoniego Frejtaga, oficera wojsk powstańczych.
  • Kazimierz Biskupi – zbiorowa mogiła powstańców.
  • Kleczew – miejsce bitwy stoczonej 10 VI 1863 r. i zbiorowa mogiła powstańców z oddziału płk. Edmunda Calliera i Wincentego Raczkowskiego.
  • Ślesin – miejsce bitwy stoczonej 22 III 1863 r. oraz zbiorowa mogiła powstańców oddziału Kazimierza Mielęckiego. Mogiła Celestyna Milewskiego, poległego w bitwie pod Nową Wsią.
  • Konin – mogiła oo. Maksymiliana Terejwo, kapelana oddziałów powstańczych gen. Edmunda Taczanowskiego.

Marian Langiewicz

  • Krotoszyn – miejsce urodzenia gen. Mariana Langiewicza, dyktatora Powstania Styczniowego.
  • Lądek – zbiorowa mogiła powstańców na cmentarzu.
  • Licheń – nagrobek Witolda Turno, dowódcy oddziału w partii Taczanowskiego.
  • Poznań, cmentarz Zasłużonych Wielkopolan – Nagrobek Stefana Mizerskiego.
  • Pyzdry – pomnik na zbiorowej mogile powstańców 1863 r. Ochotnicy gromadzili się we wschodniej Wielkopolsce, skąd przedzierali się przez kordon graniczny do zaboru rosyjskiego i walczyli m.in. w bitwach pod Ignacewem, Pyzdrami, Dobrosłowem.
  • Rożnowa – miejsce bitwy stoczonej 8 V 1863 r. oraz zbiorowa mogiła powstańców oddziału Edmunda Taczanowskiego.
  • Sadlno – zbiorowa mogiła powstańców z oddziału Ludwika Mierosławskiego i Kazimierza Milęckiego poległych 21 II 1863 r. pod Nową Wsią.
  • Trzemeszno – duża grupa gimnazjalistów poszła do Królestwa do Powstania, na cmentarzu mogiły: Łukasza Ciesielskiego i Karola Frankenberga.
  • Mieczownica – mogiła zbiorowa powstańców na cmentarzu.

Przed I wojną światową

Uczestnicy strajku szkolnego we Wrześni

  • Jaracz – Muzeum Młynarstwa.
  • Kórnik – Biblioteka Kórnicka, a w niej kolekcja dzieł piśmiennictwa polskiego w XIX w.
  • Opatówek – Muzeum Historii Przemysłu.
  • Wolsztyn – Muzeum Regionalne.
  • Września – Miejsce strajku szkolnego w 1901 r. Znajduje się tu Muzeum Regionalne im. Dzieci Wrzesińskich.

Odrodzenie Rzeczypospolitej 1918-1922

Jędrzej Moraczewski

  • Mogilno – miejsce urodzenia Jędrzeja Moraczewskiego, pierwszego premiera rządu Niepodległej Polski (w latach 1918–1919). Proboszczem Mogilna był
    ks. Piotr Wawrzyniak, działacz społeczny i gospodarczy. Warto odwiedzić także Muzeum Ziemi Mogileńskiej.
  • Czarnków – Muzeum Ziemi Czarnkowskiej, gdzie znajduje się dział Powstania Wielkopolskiego.
  • Grabonóg – Muzeum im. bł. Edmunda Bojanowskiego.
  • Kalisz – Muzeum Okręgowe Ziemi Kaliskiej (dział XVIII–XX w.).
  • Nakło nad Notecią – Muzeum Ziemi Krajeńskiej.
  • Odolanów – Muzeum Regionalne, a w nim zbiory z okresu Powstania Wielkopolskiego.
  • Ostrów Wielkopolski – Muzeum Miejskie, a w nim dział Powstania Wielkopolskiego.
  • Poznań – Wielkopolskie Muzeum Wojskowe – największe zbiory militariów z okresu walk o niepodległość); Wielkopolskie Muzeum Walk Niepodległościowych; Muzeum Powstania Wielkopolskiego; Muzeum Historii Miasta Poznania (XVIII–XX w.); Muzeum Kazimiery Iłłakowiczówny.

Arkady Fiedler

  • Puszczykowo – Muzeum Arkadego Fiedlera, działacza skautowego i podróżnika.
  • Szczypiorno – Miejsce obozu, w którym w latach 1917-1918 więzieni byli Legioniści. To tam powstała gra nazywana „szczypiorniakiem”, czyli piła ręczna.
  • Szreniawa – Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu.
  • Złotów – Muzeum Ziemi Złotowskiej.
  • Wolsztyn – Muzeum Marcina Rożka.
  • Międzychód – w 1919 r. przyznany Polsce na mocy Traktatu Wersalskiego i zajęty w 1920 r. przez Wojsko Polskie.
  • Zbąszyń – w 1919 r. przyznany Polsce na mocy Traktatu Wersalskiego i zajęty w 1920 r. przez Wojsko Polskie. Warto odwiedzić także Muzeum Ziemi Zbąszyńskiej.

Wielkopolskie Inspiracje – Wędrówki po Niepodległej #33 – Kliknij i pobierz powyższy wpis w formie wygodnej tabelki!

Szukasz pomysłu na obozowe zwiady? Wejdź w zakładkę Inspiracje, gdzie znajdziesz pomysły nie tylko na wędrówki niepodległościowym szlakiem, ale także scenariusze ognisk i szkice gawęd!