Polskie legiony to nie tylko te we Włoszech, którymi dowodził pod koniec XVIII wieku znany z hymnu gen. Jan Henryk Dąbrowski. Legiony to także „żołnierska nuta, legiony to straceńców los”, o których śpiewamy w piosence z czasów walk o niepodległość Rzeczpospolitej.
Wędrowaliśmy już przez Małopolskę śladami:
- Twórców Niepodległości,
- Niepodległej w Krakowie,
- Powstania listopadowego,
- Mogił na Pęksowym Brzyzku,
- Powstania krakowskiego,
- Powstania styczniowego.
Tym razem wędrujemy po Małopolsce śladami Legionów!
Kraków
- Sowiniec – Kopiec Niepodległości usypany w latach 1934-1935,
- ul. J. Piłsudskiego – pomnik Józefa Piłsudskiego i czwórki legionistów,
- ul. Oleandry – dom im. J. Piłsudskiego, tablice pamiątkowe wymarszu Pierwszej Kompanii Kadrowej,
gen. Zygmunt Zieliński
- ul. Garncarska – tablica gen. Zygmunta Zielińskiego m.in. dowódcy 2 pułku piechoty Legionów,
- Cmentarz Rakowicki – kwatery legionowe,
- nowy Cmentarz Podgórski – pomnik legionistów I, II i III Brygady, pas 2.
Województwo małopolskie
- Michałowice-Komora – obelisk upamiętniający przekroczenie granicy zaboru rosyjskiego przez Pierwszą Kompanię Kadrową 6 VIII 1914,
- Łowczówek k/Pleśnej – rejon bitwy 22-25 XII 1914 z wojskami rosyjskimi, cmentarz wojenny nr 171 zwany Cmentarzem Legionistów Polskich,
- Bydlin k/Kluczy – rejon bitwy pod Krzywopłotami w listopadzie 1914, zbiorowa mogiła żołnierzy Legionów poległych w bitwie z 7-metrowym kamiennym krzyżem, w rejonie Wzgórza Św. Krzyża ślady okopów legionistów wykutych w litej skale,
- Myślenice – cmentarz, groby legionistów m.in. ppłk. Jana Dunina Brzezińskiego, dowódcę legionowej kawalerii, burmistrza Myślenic; Rajmunda Bergela, poety i kronikarza II Brygady,
gen. Mieczysław Boruta-Spiechowicz
- Zakopane – nowy cmentarz, ul. Nowotarska, Pomnik Legionów, groby m.in. gen. Mieczysława Boruty-Spiechowicza legionisty II Brygady, gen. Andrzeja Galicy dowódcy 3 pp. Leg. i dowódcy dywizji górskiej, gen. Mariana Januszajtisa komendanta Polskich Drużyn Strzeleckich, dowódcy 2 pp. Leg. i dowódcy I Brygady Legionów, Olgi Małkowskiej twórczyni żeńskiego skautingu,
- Nowy Sącz – cmentarz komunalny, pomnik legionistów.
Śladem powstania listopadowego, krakowskiego czy styczniowego? Jak wędrować po Polsce w Roku Niepodległej? Wejdź w zakładkę Inspiracje i poznaj inne propozycje niepodległościowych tras!
Trasę wędrówki opracował W. Hausner.
Ilustracją do artykułu jest fotografia przemarszu Pierwszej Kompanii Kadrowej przez Kielce w 1914 roku (źródło: – Wacław Lipiński, Eugeniusz Quirini: Album Legjonów Polskich. Wydawca: Główna Księgarnia Wojskowa, Warszawa 1933; s. 44., H. Zieliński „Historia Polski 1914-1939”, Wydawnictwo Ossolineum, 1983, © by Henryk Zieliński Narodowe Archiwum Cyfrowe (Sygnatura: 1-H-159-1)