Przedstawiamy kolejną inspirację do pracy z drużynami w Roku Niepodległej! Przed nami Kraków – dawna stolica Polaków – a w niej ślady po „Drodze do Niepodległej”. Jak je wykorzystasz? Podpowiedzi szukaj w niniejszym wpisie!
Kiedy myślimy o odzyskiwaniu utraconej przez Polskę niepodległości, najczęściej przychodzą nam na myśl 123 lata niewoli pod rządami zaborców. To na Rynku Głównym w Krakowie, 24 marca 1974 r. ślubował Tadeusz Kościuszko, uznawany za pierwszego z dwóch (obok Józefa Piłsudskiego) wielkich polskich Naczelników. Ten tytuł, a ściślej: Najwyższego Naczelnika Siły Zbrojnej Narodowej, nadawał odczytany na krakowskim rynku akt powstania, wobec którego Kościuszko składał przysięgę następującymi słowami:
F.Smuglewicz – „Przysięga Kościuszki na rynku krakowskim 24 marca 1794”
Ja, Tadeusz Kościuszko, przysięgam w obliczu Boga całemu Narodowi Polskiemu, iż powierzonej mi władzy na niczyj prywatny ucisk nie użyję, lecz jedynie jej dla obrony całości granic, odzyskania samowładności Narodu i ugruntowania powszechnej wolności używać będę. Tak mi Panie Boże dopomóż i niewinna męka Syna Jego.
Ale Tadeusz Kościuszko i Rynek Główny to niejedyne w Krakowie ślady po Żołnierzach i Współtwórcach Niepodległości. Przedstawiamy listę* miejsc, które warto odwiedzić w Mieście Królów w Roku Niepodległej.
Jak ją wykorzystasz? Czy przygotujesz dla drużyny mapę, na której ponumerujesz miejsca związane z Niepodległą? A może zastępy same będą musiały znaleźć wymienione miejsca na mapie Krakowa, a potem podjąć decyzję, która trasa będzie najszybsza, bo pierwszy zastęp, który zaliczy wszystkie punkty wygrywa? Decyzja należy do Ciebie!
Pałac Wielopolskich, siedziba Magistratu – na dziedzińcu tablice Ojców Niepodległości Józefa Piłsudskiego, Ignacego Jana Paderewskiego, Romana Dmowskiego.
Park im. dr. H. Jordana – popiersia polskich bohaterów m.in. gen. Józefa Hauke-Bosaka (1863), Joachima Lelewela, Fryderyka Chopina, Adama Mickiewicza, Ks. Józefa Poniatowskiego (1807-1813), Marszałka Józefa Piłsudskiego, Ignacego Paderewskiego, Andrzeja Małkowskiego.
Po uroczystym apelu pod Katedrą Wawelską, inaugurującym Program Niepodległa 1918-2018, 15 października 2017 r.
Katedra Wawelska – sarkofag księcia Józefa Poniatowskiego w Krypcie św. Leonarda.
Katedra Wawelska – sarkofag Józefa Piłsudskiego pod wieżą Srebrnych Dzwonów.
Park Strzelecki – pomnik Ignacego Jana Paderewskiego.
Kościół św. Michała na Skałce – Mauzoleum Zasłużonych Polaków, m.in. Wincentego Pola, Adama Asnyka, Stanisława Wyspiańskiego, Teofila Lenartowicza, Józefa Ignacego Kraszewskiego.
Cmentarz Salwatorski – grób ks. Ferdynanda Machaya, polskiego działacza na Spiszu i Orawie.
Grobowiec ks. Ferdynanda Machaya na Cmentarzu Salwatorskim
Chcesz dowiedzieć się czegoś więcej o dwóch wielkich Naczelnikach – Tadeuszu Kościuszce i Józefie Piłsudskim? Obejrzyj pierwszy odcinek cyklu gawęd historycznych przewodniczącego ZHR Grzegorza Nowika – „Droga do Niepodległej”!
*Listę opracował W. Hausner. Zdjęcie grobowca ks. Ferdynarda Machaya – Credits by Mach240390 [CC BY-SA 3.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)], from Wikimedia Commons.
Termin przesyłania prac na konkurs IPN „Pokolenia Niepodległej” mija 8 czerwca! Przypomnijmy: w konkursie, którego partnerem jest Związek Harcerstwa Rzeczypospolitej, odkrywamy historie bohaterów odznaczonych Krzyżem lub Medalem Niepodległości.
Na czym polega konkurs?
Zadaniem uczestników konkursu jest odkrycie historii jednego z bohaterów odznaczonych Krzyżem lub Medalem Niepodległości, upowszechnienie jej w środowisku lokalnym oraz przedstawienie wyników swoich poszukiwań w jednej z wybranych form:
plakat edukacyjny – przeznaczony dla uczestników w wieku 6-9 lat zgłoszonych grupowo,
vlog filmowy – przeznaczony dla uczestników powyżej 9 lat zgłoszonych indywidualnie lub zespołowo,
film krótkometrażowy – przeznaczony dla uczestników powyżej 9 lat zgłoszonych indywidualnie lub zespołowo.
Kto może się zgłosić?
Uczestnikami konkursu mogą zostać:
uczniowie szkół podstawowych i ponadpodstawowych
uczniowie szkół polonijnych
członkowie organizacji młodzieżowych (np. harcerstwa)
a także rodziny, przy czym autorami prac mają być dzieci
Do konkursu można zgłaszać się indywidualnie, zespołowo (2-4 osoby) lub grupowo wraz z dorosłym opiekunem.
Jak się zgłosić?
Aby wziąć udział w konkursie „Niezwyciężeni 1918–2018. Pokolenia Niepodległej” należało do 20 kwietnia 2018 r. zarejestrować się za pomocą internetowego formularza.
Termin nadsyłania prac konkursowych mija 8 czerwca 2018 r. Prace należy przesyłać do koordynatorów z Oddziałów IPN, położonych najbliżej swojego miejsca zamieszkania lub szkoły. Lista koordynatorów znajduje się na stronie konkursu w zakładce kontakt.
Zapraszamy na premierę 3. odcinka cyklu gawęd „Droga do Niepodległej”! To opowieść o tym, jak Rzeczpospolita odradzała swoją państwowość po 123 latach nieobecności na mapach Europy. W odcinku 3. przewodniczący ZHR Grzegorz Nowik tłumaczy, jak odrodzona Polska odzyskiwała władztwo nad swoim terytorium.
Nie oglądałeś poprzednich odcinków? Kilknij tutaj i rozpocznij „Drogę do Niepodległej” od samego początku!
Rok Niepodległej pobudza harcerskie serca i umysły do podejmowania niesamowitych wyzwań. Jednym z nich jest akcja „Przelej krew dla Niepodległej”. Jej celem jest zebranie 100 litrów krwi na 100-lecie odzyskania Niepodległości.
Jak włączyć się do akcji?
Zbierz chętnych z rodziny i grona znajomych – bo każdy może zrobić coś dobrego!
Oddaj(cie) krew w dowolnym oddziale Centrum Krwiodawstwa – Listę oddziałów można znaleźć na mapie zamieszczonej tutaj.
Wypełnijcie formularz – organizatorom zależy na tym, żeby na bieżąco znać liczbę dawców wspierających akcję, a co za tym idzie – ilość oddanych litrów krwi. A więc po oddaniu krwi wypełnij ten formularz.
Więcej informacji na temat akcji znajdziesz na jej stronie internetowej. Bieżących wyników, zdjęć i filmów z kolejnych zbiórek krwi szukaj na Facebooku.
Zbliżają się wakacje, a to dla harcerzy czas obozów, wędrówek i zwiadów. Oddajemy do Waszych rąk kolejną inspirację na Rok Niepodległej! Sprawdźcie, na czyje ślady z wielkich Żołnierzy i Współtwórców Niepodległości możecie natrafić w Małopolsce!
Jan Henryk Dąbrowski
Symboliczne upamiętnienie twórcy Legionów Polskich we Włoszech można znaleźć w:
Pierzchowie k/Gdowa – pomnik i kopiec gen. Jana Henryka Dąbrowskiego
Wincenty Witos
Na ślady tego przywódcy Polskiego Stronnictwa Ludowego i jednego z Ojców Niepodległości można natrafić w Tarnowie i jego okolicach:
Tarnów – pomnik Wincentego Witosa
Wierzchosławice k/Tarnowa – Muzeum Wincentego Witosa
Gen. Józef Haller
Ślady dowódcy II Brygady Legionów oraz Błękitnej Armii z czasów I wojny światowej, Armii Ochotniczej i przewodniczącego ZHP odnajdziemy w:
Jurczycach k/Skawiny – Izba Pamięci gen. Józefa Hallera
Polanka Hallera – dwór Hallerów
Gen. Mariusz Zaruski
O tym Żołnierzu Niepodległości nie czytamy w podręcznikach do historii. Tym bardziej warto pojechać do:
Zakopanego i odwiedzić stary cmentarz na Pęksowym Brzysku,
gdzie znajduje się symboliczny grób gen. Mariusza Zaruskiego, legionisty i zesłańca do Archangielska w roku 1894 oraz twórcy Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego.
Już 326 szkół bierze udział w konkursie „Szkoła Niepodległej”! Na uczniów i nauczycieli w całej Polsce czekają intrygujące zadania w ramach pięciu szlaków edukacyjnych. UWAGA! Szkoły mogą rejestrować się jeszcze tylko przez TYDZIEŃ!
Konkurs „Szkoła Niepodległej” organizowany jest we współpracy z Ministerstwem Edukacji Narodowej, które ogłosiło rok 2018 Rokiem dla Niepodległej.
Aby wziąć udział w konkursie, do końca maja zarejestruj szkołę na specjalnej stronie internetowej. Termin 31 maja to czas na rejestrację szkoły w konkursie, potem szkoła będzie miała kilka miesięcy na wykonanie wymaganej w regulaminie liczby zadań. Ważne jest, aby w wykonywanie zadań zaangażowani byli nie tylko uczniowie, ale i całe grono pedagogiczne wraz z lokalną społecznością.
Szlaki
Szkoły wybierają zadania w każdej z pięciu ścieżek edukacyjnych:
W każdym ze szlaków należy wybrać odpowiednią ilość zadań:
na Szlaku Trzech Świąt Rzeczypospolitej – 2 zadania,
na Szlaku Współtwórców Niepodległości – 2 zadania,
na Szlaku Żołnierzy Niepodległości – 1 zadanie,
na Szlaku Dróg do Niepodległości – 1 zadanie,
na Szlaku Pierwszych Dni Wolności – 1 zadanie.
Łącznie należy wykonać 7 zadań. Twoja szkoła może korzystać z puli przygotowanych zadań lub wykazać się własną inwencją. Wszelkie własne propozycje wymagają jednak uprzedniej akceptacji organizatorów.
Szkoły, których zadania zostaną ocenione najwyżej przez Radę Programową Programu Niepodległa 1918-2018 zostaną zaproszone na uroczysta galę wręczenia miana „Szkoły Niepodległej”.
![Droga do Niepodległej [odc. 3]](https://niepodlegla.zhr.pl/wp-content/uploads/2017/09/DSC_9103-1080x675.jpg)
