cze 17, 2018 | Aktualności, Idea, Wędrówki
Wydawałoby się, że największe wydarzenia z historii Polski raczej omijały województwo warmińsko-mazurskie. Tymczasem rozgrywał się tam nie tylko plebiscyt 1920 r., ale także wydarzenia związane z powstaniem listopadowym czy epoką napoleońską!
Wędrówka przez województwo warmińsko-mazurskie, szlakiem ważnych zdarzeń i postaci kolejnych okresów historycznych, wyglądałaby następująco:
Wojna w obronie Konstytucji 3 maja
P. Krafft – Portret Ignacego Krasickiego (ok. 1767 r.)
- Lidzbark Warmiński – Podczas wojny w obronie Konstytucji 3 maja biskupem warmińskim był Ignacy Krasicki, zwany „księciem poetów”, autor Hymnu Szkoły Rycerskiej „Święta miłości kochanej Ojczyzny”.
Epoka napoleońska i Księstwo warszawskie
Portret gen. Józefa Zajączka [artysta nieznany]
- Nidzica – Od marca do czerwca 1807 r. 2 Dywizja Kaliska gen. Józefa Zajączka wzięła udział w walkach na terenie Warmii i Mazur, stanowiąc korpus obserwacyjny nad rzeką Omulwią, łączący dwa ugrupowania armii Napoleona. Dywizja zebrała się w Nidzicy (część oddziałów nadeszła spod Grudziądza), operując w kierunku na Pasym i Szczytno, tocząc liczne boje i potyczki.
Powstanie listopadowe
- Brodnica – Aby nie kapitulować przed carem 5 października 1831 r. granicę pruską pod Brodnicą, przekracza Armia Polska, a wraz z nią członkowie Sejmu i Rządu. Rozbrojeni, wędrują przez Grudziądz i Pomorze oraz ziemie niemieckie na emigrację we Francji.
Odrodzenie Rzeczypospolitej
- Olsztyn – 1 lipca 1920 roku odbył się plebiscyt na Warmii i Mazurach. W Olsztynie oraz w miastach powiatowych południowych Mazur, a także w południowej Warmii i na Powiślu, działały utworzone w 1919 r. Mazurskie Komisariaty Plebiscytowe. Seweryn Pieniężny wydawał „Gazetę Olsztyńską” i był działaczem plebiscytowym. Jego pomnik i grób znajdują się w Olsztynie.
- Brodnica – w sierpniu 1920 r. w rejonie Brodnicy Wojsko Polskie toczyło walki z sowiecką 12. Dywizją Strzelecką, internowaną ostatecznie w Prusach Wschodnich.
Kultura i nauka Niepodległej
Feliks Nowowiejski
- Barczewo – w Barczewie 7 II 1877 r. urodził się Feliks Nowowiejski – autor melodii do wiersza Marii Konopnickiej „Rota” oraz „Hymnu do Bałtyku”, odśpiewanego podczas Zaślubin z Morzem w Pucku 10 II 1920 r. W latach 1898–1900, pracował jako organista w Olsztynie. Dyrygował chórem 1000 osób podczas prawykonania wykonania „Roty”, podczas odsłonięcia Pomnika Grunwaldzkiego. W Barczewie znajduje się muzeum Feliksa Nowowiejskiego.
- Ogródek – w Ogródku mieszkał poeta Michał Kajka. Pierwsze wiersze publikował w piśmie „Mazur” i „Gazecie Ludowej”. Prowadził w Ogródku bibliotekę Towarzystwa Czytelni Ludowych, był założycielem Mazurskiej Partii Ludowej i działaczem plebiscytowym. W Ogródku znajduje się muzeum jemu poświęcone.
- Gietrzwałd – w Gietrzwałdzie znajdował się ośrodek polskości – Czytelnia Ludowa i księgarnia, gdzie Andrzej Samulowski zainicjował wydawanie polskiej „Gazety Olsztyńskiej” dla Warmiaków. Gietrzwałd to także Sanktuarium Maryjne i miejsce objawień w 1877 r. na Warmii – jedyne oficjalnie uznane przez Kościół objawienie, które miało miejsce w Polsce.
Podoba Ci się pomysł na wędrówkę przez województwo warmińsko-mazurskie? Kliknij tutaj i wydrukuj powyższą listę w formie wygodnej tabelki! Śledź na bieżąco zakładkę „Inspiracje”, gdzie będą się pojawiać kolejne wędrówki po województwach!
cze 16, 2018 | Aktualności, Idea, Organizacja Harcerzy
Opowiadaliśmy już o drużynowych wyczynach w Płomieniu Niepodległości – pamiętacie zawieszenie na gorzowskiej katedrze 47-metrowej flagi przez 230 GDH „Rysie”? Okazuje się jednak, że harcerze dokonują także indywidualnych wyczynów, jak druh Filip, przyboczny 122 Kluczborskiej Drużyny Harcerzy „Tornado”!
Druh Filip z 122 KDH „Tornado” pod domem Wincentego Witosa
Druh Filip otrzymał od swojego drużynowego zadanie – dotrzeć na wschodnie ziemie Rzeczypospolitej, aby odwiedzić miejsca związane z odzyskaniem niepodległości. Tak wyprawę relacjonuje na Facebooku jego drużyna:
W drodze na wschód, druh Filip dotarł do Wierzchosławic, w których zwiedził dom Wincentego Witosa, a potem odwiedził także grób jednego z Ojców Niepodległości. W Bieszczadach dotarł do źródeł Sanu, po drodze mijając pozostałości po wsiach i dworach II Rzeczypospolitej. (m. in. pozostałości wsi Beniowa i dworu szlacheckiego w Siankach). W drodze powrotnej druh Filip znalazł się w Gorlicach, w których zwiedził miejsce bitwy z 1915 roku. Bitwa gorlicka była jednym z największych starć na froncie wschodnim w trakcie I Wojny Światowej. Do walki ze sobą stanęli wszyscy zaborcy, a co za tym także Polacy. Nasi rodacy byli zmuszeni walczyć w armiach wrogich sobie państw, ale cel przyświecał im wspólny – Niepodległa. Na cmentarzu wojennym w II Rzeczypospolitej umieszczono tablicę upamiętniającą polskich żołnierzy biorących udział w bitwie gorlickiej.
A Wy jakie wyczyny wolicie – indywidualne czy drużynowe? Niezależnie od opowiedzi, pamiętajcie o relacjonowaniu ich, aby dać inspirację innym! Nie zapomnijcie przy tym o hasztagach #NiepodleglaZhr oraz #PlomienNiepodleglosci!
cze 16, 2018 | Aktualności, Idea, Wędrówki
Nowość w dziale „Inspiracje”! Na samym dole strony uruchomiliśmy mapę, na której zaznaczamy miejsca warte odwiedzenia w związku ze 100-leciem Niepodległości. Mamy nadzieję, że to będzie duża pomoc w obozowych wędrówkach i zwiadach!
Mapa w zakładce „Inspiracje” będzie aktualizowana na bieżąco, a po uzupełnieniu każdego kolejnego województwa pojawi się również wpis w dziale Inspiracje/Wędrówki. Miejsca warte odwiedzenia zostały przyporządkowane do każdego z 7-miu okresów historycznych:
- Konfederacja Barska
- Wojna w obronie Konstytucji 3 Maja
- Powstanie Kościuszkowskie
- Epoka Napoleońska i Księstwo Warszawskie
- Powstanie Listopadowe
- Powstanie Styczniowe
- Odrodzenie Rzeczypospolitej 1918-1922
Nie w każdym z województw pojawią się miejsca związane z każdym z powyższych okresów historycznych. Może pojawić się jednak jeszcze oznaczenie „Kultura i nauka Niepodległej”, z pomocą którego postaramy się pokazać miejsca urodzenia bądź działalności na niwie kultury i nauki wielkich Polaków.
Na końcu każdego wpisu z wędrówką po województwie pojawi się także link do pliku PDF z zebraną listą miejsc z danego województwa. Aby skorzystać z nich w pracy z drużyną, wystarczy po prostu pobrać plik i przystąpić do działania!
Na pierwszy ogień idzie województwo warmińsko-mazurskie. Kliknij tutaj i zaplanuj swoją wędrówkę szlakiem Niepodległej w Krainie Wielkich Jezior!
cze 15, 2018 | Aktualności, Idea, Wydarzenia
Druhny i druhowie warszawscy! Czy widzieliście już wystawę „Powstała, by żyć” Instytutu Pamięci Narodowej? Tylko do 20 czerwca można ją oglądać na Dziedzińcu Wielkim Zamku Królewskiego w Warszawie!
Wystawa prezentuje archiwalne zdjęcia, mapy i plakaty, które opowiadają o drodze do niepodległości od uformowania Legionów Polskich w 1914 r. po Traktat Ryski oraz ustalenie wschodnich granic Polski. Na plakatach pojawiają cytaty ówczesnych liderów politycznych Rzeczypospolitej, twórców jej Niepodległości – m.in. Józefa Piłsudskiego czy Wincentego Witosa. Z wystawy dowiemy się także o trudnościach, z jakimi borykało się młode państwo podczas budowy Drugiej Rzeczypospolitej.
Zwiedzenie wystawy może być dobrym przyczynkiem do podjęcia dyskusji o współczesnym patriotyzmie w gronie instruktorek w ramach tworzenia Myśli-mapy dla Niepodległej w ramach programu „Skry Niepodległości”.
W Warszawie wystawę można oglądać do 20 czerwca, potem będzie ona prezentowana również w innych miastach – na początek od 25 czerwca w Rzeszowie. Przeczytaj więcej o wystawie na stronie Instytutu Pamięci Narodowej.
cze 14, 2018 | Aktualności, Idea, Wędrówki
Wśród wielkich polskich powstań narodowych jest jedno, o którym pamięć zdaje się zanikać. To powstanie krakowskie z 1846 roku. Była to próba pierwszego ogólnonarodowego zrywu, w którym czynny udział z bronią w ręku mieli wziąć chłopi. Zamiar ten jednak się nie powiódł. Dlaczego? Odpowiedzi szukajcie wędrując śladem powstania krakowskiego w Małopolsce!
- Chochołów k/Zakopanego – Muzeum Powstania Chochołowskiego
- Gdów – kopiec i pomnik powstania krakowskiego
- Kraków, Rynek Główny nr 6 Szara Kamienica – tablica upamiętniająca siedzibę Rządu Tymczasowego w roku 1846
- Kraków, Stary Cmentarz Podgórski – grób Edwarda Dembowskiego, przywódcy powstania
Szukasz pomysłów na obozowy zwiad albo ognisko drużyny? Wejdź w zakładkę Inspiracje i czerp z nich pełnymi garściami!
Trasę wędrówki opracował W. Hausner.
cze 13, 2018 | Aktualności, Idea, Wydarzenia
W 4. odcinku „Drogi do Niepodległej” słuchaliśmy o tym, jak 15 października 1919 roku Józef Piłsudski dokonał pierwszego po Tadeuszu Kościuszce uroczystego wpisu do Księgi Królewskiej. Czy pamiętacie, że dokładnie 98 lat później, 15 października 2017 r. ZHR uczynił to samo, co Marszałek?
Czym jest Księga Królewska?
W czwartym odcinku „Drogi do Niepodległej” przewodniczący ZHR Grzegorz Nowik opowiadał o niezwykłym wydarzeniu, jakie miało miejsce na Wawelu 15 października 1919 roku, dokładnie 102 lata po śmierci Tadeusza Kościuszki. Tego dnia Józef Piłsudski, jako głowa państwa zjednoczonej Rzeczypospolitej, dokonał uroczystego wpisu do Księgi Królewskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego, do której wpisywali się najwięksi tego świata – cesarze, królowie, hetmani. Dokonał wpisu na kolejnej karcie następującej po wpisie Tadeusza Kościuszki, symbolicznie wieńcząc starania o wyrwanie się spod jarzma zaborców, toczące się od pierwszego powstania narodowego, czyli insurekcji kościuszkowskiej, aż po odzyskanie niepodległości w 1918 roku.
Tymczasem 98 lat po Józefie Piłsudskim…
Dokładnie 98 lat później, w tym samym miejscu, Związek Harcerstwa Rzeczypospolitej dokonał równie symbolicznego czynu. 15 października 2017 roku, dokładnie w 200. rocznicę śmierci Tadeusza Kościuszki, ZHR ogłosił na Wawelu inaugurację Programu „Niepodległa 1918-2018”, a na zeskanowanej karcie Księgi Królewskiej złożył deklarację następującej treści:
„Setna rocznica odzyskania przez Polskę niepodległości jest doskonałym momentem, by podjąć się współcześnie chyba najważniejszego dla naszej Ojczyzny zadania. Jest nim (od)budowa myślenia o Ojczyźnie w kategoriach Wspólnoty. Wspólnoty łączącej bogactwo tradycji, kultury i doświadczeń, jakie ją ukształtowały, różnorodność poglądów politycznych i przekonań światopoglądowych. Wspólnoty, w której trzeba dbać o łączące nas więzi, pielęgnować wzajemne zaufanie i wzbudzać potrzebę zrozumienia wyborów innych niż nasze. Wierzymy, że wartości wyrażone w Przyrzeczeniu i Prawie Harcerskim są wspaniałym budulcem tak rozumianej niepodległości Ojczyzny. Jesteśmy gotowi dzielić się nimi z bliźnimi tak, by wybrzmiewały naszą postawą i działaniem wszędzie tam, gdzie jesteśmy obecni. Chcemy ogarnąć naszym oddziaływaniem szerokie kręgi społeczeństwa i ufamy, że metoda harcerska jest właściwą drogą do sukcesu wychowawczego. Mamy jednocześnie świadomość, że tak obrana ścieżka wymaga od nas stałej pracy nad sobą i wiarygodności postawy. Wymaga od nas gotowości do dania z siebie „więcej”. Wymaga czuwania.
W dniu inauguracji Programu Niepodległa 1918-2018, wierni ideałom harcerskim, podejmujemy testament przekazany nam przez naszych poprzedników, wychowawców, starszych braci i siostry. Deklarujemy, że za ich przykładem będziemy rozpalać ogień miłości do Ojczyzny w gromadach i drużynach, w społecznościach, w których działamy na co dzień oraz wszędzie tam, gdzie poprowadzą nas harcerskie ścieżki.
Kraków, 15 X 2017 r.”
Pod powyższą deklaracją złożyli swój podpis obecni na Złazie instruktorzy. Odnajdziesz tam swój? Obejrzyj pierwszą i drugą zeskanowanej karty Księgi Królewskiej, i przekonaj się sam!
Nie oglądałeś 4. odcinka „Drogi do Niepodległej”? Kliknij tutaj i posłuchaj historii święta Trzech Józefów oraz wyjątkowego wpisu do Księgi Królewskiej!
