lip 21, 2018 | Aktualności, Idea, Wędrówki
Dotraliśmy w naszych wędrówkach do województwa mazowieckiego i najważniejszego dla współczesnej państwowości Polski miasta – Warszawy. Tu czeka na nas oczywiście moc pamiątek z przeszłości. A więc wyruszajmy!
W zakładce Inspiracje publikujemy opisy szlaków niepodległościowych w każdym z województw. Wędrowaliśmy już przez:
Dziś wędrujemy po województwie mazowieckim. Tradycyjnie podzieliliśmy szlak na kolejne okresy historyczne, a na dole wpisu umieściliśmy link do pliku PDF z wygodną tabelką.
Konferderacja Barska
- Warka – Muzeum Kazimierza Pułaskiego.
Wojna w obronie Konstytucji 3 maja
Stanisław Małachowski
- Warszawa, Zamek Królewski – miejsce uchwalenia Konstytucji 3 Maja.
- Warszawa, Bazylika Archikatedralna – w katedrze św. Jana znajduje się pomnik ku czci Stanisława Małachowskiego, marszałka Sejmu Czteroletniego.
- Warszawa, Zamek Ujazdowski – tutaj znajdują się koszary X Regimentu Koronnego Pieszego, szefostwa Działyńskich.
Powstanie kościuszkowskie 1794 r.
gen. Józef Zajączek
- Gołków – miejsce bitwy dywizji gen. Zajączka w dniu 10 VII 1794 r.
- Maciejowice – Muzeum Tadeusza Kościuszki.
- Warszawa, Krzyż Rzezi Pragi – Na rogu ulicy Jagiellońskiej i Alei Solidarności znajduje się krzyż, upamiętniający tzw. Rzeź Pragi, do której doszło 4 XI 1794 r.
- Warszawa, Cmentarz Kamionkowski – na Cmentarzu Kamionkowskim znajduje się mogiła gen. Jakuba Jasińskiego i Tadeusza Korsaka poległych podczas obrony Pragi.
Epoka napoleońska i Księstwo warszawskie
Książę Józef Poniatowski
- Raszyn – Miejsce bitwy z 19 IV 1809 r. Znajduje się tu kapliczka, przy której zmarł płk. Cyprian Godebski – jego grobowiec znajduje się na cmentarzu powązkowskim w Warszawie. Warto odwiedzić mogiły poległych żołnierzy, kościół oraz groblę falencka.
- Opinogóra – Muzeum Romantyzmu – znajdują się tu m.in. pamiątki po gen. Wincentym Krasińskim i jego synu Zygmuncie, autorze „Nie-Boskiej komedii”.
- Warszawa, Koszary Mirowskie – miejsce formowania 1 Pułku Szwoleżerów Gwardii.
- Warszawa, Pałac Czapskich – miejsce spotkań Towarzystwa Przyjaciół Ojczyzny.
- Warszawa, Pałac pod Blachą – siedziba księcia Józefa Poniatowskiego.
- Warszawa, Cmentarz Powązkowski – na Cmentarzu Powązkowskim znajduje się nagrobek ppłk. Jana Riedla.
Powstanie ogólnonarodowe 1846-1848
- Siedlce – na skrzyżowaniu ulic Świętojańskiej i Sienkiewicza stoi krzyż upamiętniający miejsce stracenia Pantaleona Potockiego – organizatora powstania 1846 r. oraz dowódcy ataku na koszary rosyjskie.
Powstanie listopadowe
gen. Ludwik Kicki
- Dobre – miejsce bitwy z wojskami rosyjskimi w dniu17 II 1831 r.
- Iganie – w miejscu bitwy z 10 IV 1831 r. znajduje się pomnik. W Nowych Iganiach znajduje się także mogiła kpt. Hipolita Stokowskiego z Pułku Grenadierów Gwardii poległego w bitwie z wojskami rosyjskimi.
- Kruki – grób gen. Ludwika Kickiego, poległego w szarży jazdy podczas bitwy pod Ostrołęką.
- Mienia – mogiła Powstańców z 1831 r.
- Warszawa, Olszynka Grochowska – mauzoleum na polu bitwy stoczonej w dniu 25 II 1831 r.
- Ostrołęka – mauzoleum poległych w bitwie z wojskami rosyjskimi stoczonej 26 V 1831 r. W Ostrołęce warto odwiedzić także Muzeum Kultury Kurpiowskiej, z którego dowiemy się więcej o bitwie pod Ostrołęką.
W. Kossak – Generał Józef Sowiński na szańcach Woli
- Warszawa, Park Józefa Sowińskiego – pomnik gen. Józefa Sowińskiego w miejscu Reduty nr 56. Tablica pamiątkowa na kościele św. Wawrzyńca.
- Warszawa, Reduta Ordona – kamień upamiętniający Redutę nr 54, zwaną „Redutą Ordona”.
- Warka – kamień Pamiątkowy w miejscu urodzenia Piotra Wysockiego.
- Warszawa, Pałac Gnińskich – w tym gmachu mieści się Muzeum Fryderyka Chopina.
- Warszawa, Krzyż Powstańczy w Wawrze – krzyż Powstańczy upamiętniający bitwę pod Wawrem mieści się między adresami Płowiecka 83 a Płowiecka 85.
Powstanie styczniowe
o. Honorat Koźmiński
- Badzanów – pomnik powstańców styczniowych.
- Bolimów – pomnik i zbiorowa mogiła powstańców.
- Dobre – zbiorowa mogiła powstańców.
- Ligowo – Zbiorowa mogiła powstańców.
- Liw – zbrojownia na Zamku, w której obejrzeć można kolekcję broni palnej z XVIII–XX w.
- Kamieńczyk – zbiorowa mogiła powstańców.
- Puszcza Kampinoska, Sosna Powstańców – we wsi Górki w Puszczy Kampinoskiej znajduje się Sosna Powstańców.
- Nagoszewo – Pomnik i zbiorowa mogiła powstańców.
- Nowe Miasto nad Pilicą – muzeum błogosławionego o. Honorata Koźmińskiego.
- Ostrów Mazowiecka – zbiorowa mogiła powstańców.
- Siedlce – pomnik ku czci powstańców styczniowych
- Sokołów Podlaski – pomnik ku czci ks. Stanisława Brzózki i Franciszka Wilczyńskiego.
- Świedziebno – pomnik Stefana Gniazdowskiego.
Romuald Traugutt
- Warszawa, Cmentarz Powązkowski – grób „Pięciu poległych” na Cmentarzu Powązkowskim.
- Warszawa, Park Romualda Traugutta – krzyż i pamiątkowy kamień poświęcony Romualdowi Trauguttowi.
- Warszawa, Wieżyca Mostu Poniatowskiego – tablica na wieżycy Mostu Poniatowskiego, w miejscu domu Traugutta, ufundowana przez 1 Kompanię Kadrową w 1921 r.
- Warszawa, ul. Książęca – tablica na plebanii przy ul. Książęcej, w miejscu, gdzie obradował rząd narodowy.
- Węgrów – pamiątkowy kamień w miejscu bitwy stoczonej 3 II 1863 r.
Odrodzenie Rzeczypospolitej 1918-1922
gen. Felicjan Sławoj Składkowski
- Gąbin – Muzeum ziemi Gąbińskiej im. Felicjana Sławoj-Składkowskiego.
- Milanówek – Muzeum Rzeźby Jana Szczepkowskiego, który wykonał m.in. projekty sarkofagów Józefa Piłsudskiego do katedry wawelskiej.
- Mińsk Mazowiecki – Muzeum 7. Pułku Ułanów Lubelskich.
- Rembertów – Kamień Pamiątkowy w miejscu ćwiczeń Polskiej Organizacji Wojskowej w kwietniu 1917 r.
- Płock – Muzeum Mazowieckie, a w nim zbiory secesji oraz odrodzenia Rzeczypospolitej i obrony Płocka w 1920 r.
- Warszawa – Muzeum Warszawy i Muzeum Wojska Polskiego.
Kultura i nauka Niepodległej
Oskar Kolberg
- Przysucha – Muzeum im. Oskara Kolberga.
- Warszawa – Muzeum Andrzeja Struga, Muzeum Adwokatury Polskiej, Muzeum Niepodległości X Pawilonu w Cytadeli, Muzeum Historii Ruchu Ludowego, Muzeum Historii Spółdzielczości, Muzeum Kolejnictwa, Muzeum Literatury, Muzeum Marii Curie-Skłodowskiej, Muzeum Miar, Muzeum Ignacego Jana Paderewskiego i Wychodźstwa Polskiego w Amercye, Muzeum Zamku i Szpitala Ujazdowskiego, Muzeum Żydów Polskich, Muzeum Etnograficzne.
Mazowieckie Inspiracje – Wędrówki po Niepodległej #27 – Kliknij i pobierz powyższy wpis w formie wygodnej tabelki!
Szukasz pomysłu na obozowe zwiady? Wejdź w zakładkę Inspiracje, gdzie znajdziesz pomysły nie tylko na wędrówki niepodległościowym szlakiem, ale także scenariusze ognisk i szkice gawęd!
lip 19, 2018 | Aktualności, Idea, Wędrówki
Kraków to nie tylko Miasto Królów Polskich, ale także ważne miejsce na mapie odzyskiwania przez Polskę Niepodległości. Kraków proklamował niepodległość już 31 X 1918 roku i to właśnie tutaj spoczął na wieczną wartę Marszałek Józef Piłsudski.
Wędrowaliśmy już przez Małopolskę śladami:
Tym razem szukamy w Małopolsce śladów odzyskiwania Niepodległości i odradzania się Rzeczypospolitej!
Kraków
Poczty sztandarowe ZHR w Katedrze Wawelskiej
- Katedra Wawelska – sarkofag Józefa Piłsudskiego pod Wieżą Srebrnych Dzwonów.
- Wieża Ratuszowa – tablica upamiętniająca oswobodzenie Krakowa spod władzy zaborczej 31 X 1918.
- Plac Niepodległości w Podgórzu – tablica upamiętniająca odzyskanie wolności 31 X 1918.
Województwo małopolskie
- Nawojowa Góra – Pomnik Niepodległości w Krzeszowicach, przy drodze 79.
- Nowy Sącz – Grób Nieznanego Żołnierza z 1920 r. na cmentarzu komunalnym.
- Tarnów – pomnik 5. Pułku Strzelców Konnych w Alei Matki Bożej Fatimskiej.
Śladem powstania listopadowego, styczniowego czy Legionów? Jak wędrować po Polsce w Roku Niepodległej? Wejdź w zakładkę Inspiracje i poznaj inne propozycje niepodległościowych tras!
Trasę wędrówki opracował W. Hausner.
Ilustracją do tekstu jest zdjęcie warty honorowej w Katedrze Wawelskiej podczas Złazu Instruktorskiego, który odbył się w październiku 2017 roku w Krakowie.
lip 17, 2018 | Aktualności, Idea, Wędrówki
Wędrujemy z Niepodległą po województwie opolskim! Tutaj mniej śladów do odkrycia, ale jakże ważnych – przede wszystkim Góra św. Anny, czyli miejsce najważniejszej bitwy III Powstania śląskiego.
W zakładce Inspiracje publikujemy opisy szlaków niepodległościowych w każdym z województw. Wędrowaliśmy już przez:
Dziś wędrujemy po województwie opolskim. Tradycyjnie podzieliliśmy szlak na kolejne okresy historyczne, a na dole wpisu umieściliśmy link do pliku PDF z wygodną tabelką.
Odrodzenie Rzeczypospolitej 1918-1922
Powstańscy śląscy 1921
- Głubczyce – Muzeum Powiatowe Ziemi Głubczyckiej – dział dotyczący Odrodzenia Rzeczypospolitej w 1918 r.
- Góra Św. Anny – Muzeum Czynu Powstańczego i Mauzoleum w miejscu największej bitwy podczas III Powstania Śląskiego.
- Opole – Muzeum Śląska Opolskiego.
Opolskie Inspiracje – Wędrówki po Niepodległej #25 – Kliknij i pobierz powyższy wpis w formie wygodnej tabelki!
Szukasz pomysłu na obozowe zwiady? Wejdź w zakładkę Inspiracje, gdzie znajdziesz pomysły nie tylko na wędrówki niepodległościowym szlakiem, ale także scenariusze ognisk i szkice gawęd!
lip 15, 2018 | Aktualności, Artykuły, Idea
Lwów to kolebka polskiego harcerstwa, choć samo miasto nie leży już w granicach Rzeczypospolitej. Ale to właśnie tutaj pierwsze drużyny harcerskie zakładali Andrzej Małkowski i Olga Drahonowska. O udziale harcerstwa w walkach o Lwów w latach 1918-1919 pisze Mariusz Patelski.
Ze względu na wysokie walory moralne oraz zdyscyplinowanie, harcerkom często powierzano pilnowanie magazynów wojskowych z wszelkimi niezbędnymi dobrami, których zaczęło brakować w wygłodniałym, odciętym od świata mieście. Z powyższych powodów i nieprzypadkowo harcerce Helenie Łączkowskiej powierzono magazyn aprowizacyjny, w którym znajdowały się… zapasy koniaku używanego wówczas przy leczeniu grypy.
To fragment artykułu Mariusza Patelskiego pt. Harcerze w walkach o Lwów i Małopolskę wschodnią [kliknij na tytuł, aby przeczytać całość]. Autor opisuje w nim udział harcerek i harcerzy, w tym również tzw. Orląt Lwowskich w walce o miasto:
Pośród szeregu pobojowisk lwowskich, które urosły do rangi symbolicznej, zwłaszcza jedno jest szczególnie związane z udziałem harcerzy. 3 XI 1918 r. garstka młodzieży, stanowiąca obsadę stacji radiotelegraficznej w Kozielnikach pod dow. kpt. Ludwika “Wiktora” Kopcia, stawiła opór przybyłemu z Czerniowiec doborowemu oddziałowi Ukraińskich Strzelców Siczowych, w sile ok. 600 żołnierzy (była to opisana powyżej stacja, do której harcerze dostarczyli benzynę). Walka trwała przez dwie godziny, a załoga polska poddała się dopiero po zupełnym wyczerpaniu amunicji. Opóźnienie natarcia Ukraińskiego na Lwów od strony południowej, wynikłe z powodu walk o radiostację w Kozielnikach, miało duże znaczenie strategiczne dla przyszłych walk polsko-ukraińskich. Umożliwiło ono wojskom polskim, w samym Lwowie, opanowanie Dworca Głównego, punktu ważnego dla przyszłej odsieczy.
Szukasz pomysłów na pracę z drużyną w Roku Niepodległej? Wejdź w zakładkę Inspiracje i sprawdź pomysły na wędrówki, niepodległościowe ogniska i gawędy!
lip 13, 2018 | Aktualności, Idea, Wędrówki
Dotarliśmy z Niepodległą do województwa śląskiego! A tutaj wiele śladów plebiscytów i powstań, do zwiedzenia gabinet Wojciecha Korfantego oraz kopalniane chodniki. Wyruszamy!
W zakładce Inspiracje publikujemy opisy szlaków niepodległościowych w każdym z województw. Wędrowaliśmy już przez:
Dziś wędrujemy po województwie śląskim. Tradycyjnie podzieliliśmy szlak na kolejne okresy historyczne, a na dole wpisu umieściliśmy link do pliku PDF z wygodną tabelką.
Konfederacja barska
J.Chełomoński – Kazimierz Pułaski pod Częstochową
- Częstochowa – w czasie Konfederacji Barskiej twierdza i klasztor na Jasnej Górze był obsadzony przez Konfederatów.
Powstanie kościuszkowskie
- Szczekociny – 6 VI 1794 odbyła się tutaj bitwa wojsk T. Kościuszki, w której poległ gen. Józef Wodzicki, gen. Jan Grochowski, a ranny został Bartosz Głowacki.
Epoka napoleońska i Księstwo warszawskie
- Częstochowa – w 1809 roku garnizon polski broni twierdzy i klasztoru przed wojskami austriackimi.
Powstanie styczniowe
Francesco Nullo
- Krzykawka – 5 VIII 1863 roku w Krzykawce poniósł śmierć płk. Francesco Nullo, oficer włoski, walczący o wolność Polski (od 1998 r. Krzykawka znajduje się w pow. Olkuskim woj. Małopolskiego.)
Przed wybuchem I wojny światowej
- Częstochowa – wydarzenia rewolucji 1905 r.
- Zagłębie Dąbrowskie – wydarzenia rewolucji 1905 r.
- Zabrze – tutaj znajdują się muzea dokumentujące historię polskiego górnictwa, kluczowego dla powstania Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego. W Zabrzu warto zwiedzić Muzeum Górnictwa Węglowego, Zabytkową Kopalnię Węgla Kamiennego Guido i Skansen Górniczy Królowa Luiza.
Odrodzenie Rzeczypospolitej 1918-1922
- Będzin – warto zwiedzić Muzeum Zagłębia Dąbrowskiego, dzięki któremu można przyjrzeć się rozwojowi górnictwa, hutnictwa i militariów.
- Bielsko-Biała – znajduje się tu Muzeum Techniki i Włókiennictwa, gdzie wytwarzano sukienne mundury dla Wojska Polskiego. W muzeum na Zamku poznamy dzieje miasta, w tym walk z agresją czeską w styczniu 1919 r., obejrzymy kolekcję broni.
- Bytom – w Muzeum Górnośląskim w Bytomiu warto obejrzeć dział Powstań Śląskich.
- Cieszyn – 19 X 1918 r. ogłoszono tutaj siedzibę polskiej Rady Narodowej 12 Księstwa Cieszyńskiego, pierwszej ziemi odrodzonej Rzeczpospolitej.
- Częstochowa – na częstochowskim cmentarzu odnajdziemy groby Lucjana Freytaga rannego pod Żyżynem i Ksawerego Wołowskiego – oficerów wojsk powstańczych. W Częstochowie warto odwiedzić także Jasnogórskie Muzeum Skarbu Narodowego, gdzie znajdziemy pamiątki z okresu walk o niepodległość oraz Muzeum Górnictwa Rud Żelaza.
- Dąbrowa Górnicza – warto odwiedzić Kopalnię Ćwiczebną „Sztygarka”, będącą oddziałem Muzeum Miejskiego.
Zofia Kossak
- Górki Wielkie – znajduje się tu Muzeum Zofii Kossak-Szatkowskiej, jednej z najsłynniejszych pisarek II Rzeczypospolitej.
- Katowice – warto odwiedzić Muzeum Śląskie, w którym poznamy dzieje Śląska oraz historię Powstań Śląskich.
- Jaworzynka – mieści się tu Muzeum Regionalne „Na Grapie”.
- Krzywopłoty – w Krzywopłotach leżących na szlaku Orlich Gniazd znajduje się cmentarz legionowy w miejscu bitwy, stoczonej w październiku 1914 r.
- Kęty – tutaj na początku 1915 r. stacjonowała I Brygada Legionów.
- Mysłowice – w Mysłowicach warto odwiedzić Muzeum Pożarnictwa oraz Muzeum Miejskie.
Wojciech Korfanty
- Pszczyna – mieści się tutaj Muzeum Prasy Śląskiej im. Wojciecha Korfantego, w którym znajduje się również zrekonstruowany gabinet tego zasłużonego dla II Rzeczypospolitej polityka.
- Pyskowice – znajduje się tu Skansen Towarzystwa Ochrony Zabytków Kolejnictwa.
- Racibórz – w Raciborzu warto odwiedzić Muzeum, a w nim dział Powstań Śląskich.
- Ruda Śląska – w Muzeum Miejskim w Rudzie Śląskiej znajdziemy dział plebiscytu i powstań śląskich.
- Sławków – tutaj w latach 1914–1915 stacjonował Departament Wojskowy Naczelnego Komitetu Narodowego. W tym mieście mieści się także Muzeum Regionalne, w którym znajdują się pamiątki z okresu I wojny światowej.
- Skoczów i Wisła – to miejsce powstrzymania agresji czeskiej na Śląsk Cieszyński w dniach 23–29 I 1919 r.
Kultura i nauka Niepodległej
Zygmunt Krasiński [aut. fot. K. Beyer]
- Wisła – warto odwiedzić tu Muzeum Narciarstwa.
- Złoty Potok – znajduje się tu Muzeum Regionalne im. Zygmunta Krasińskiego – poety doby romantyzmu, autora „Nie-boskiej komedii”.
Śląskie Inspiracje – Wędrówki po Niepodległej #24 – Kliknij i pobierz powyższy wpis w formie wygodnej tabelki!
Szukasz pomysłu na obozowe zwiady? Wejdź w zakładkę Inspiracje, gdzie znajdziesz pomysły nie tylko na wędrówki niepodległościowym szlakiem, ale także scenariusze ognisk i szkice gawęd!
Autorem cyfrowych fotografii obrazów Francesco Nullo oraz Józefa Chełmońskiego „Kazimierz Pułaski pod Częstochową” jest Maciej Szczepańczyk. Fotografia Wojciecha Korfantego pochodzi ze Śląskiej Biblioteki Cyfrowej, a Zygmunta Krasińskiego z Biblioteki Narodowej.
