Powstanie styczniowe w Małopolsce – Wędrówki po Niepodległej #9

cze 19, 2018 | Aktualności, Idea, Wędrówki

Wędrówka symbolicznymi śladami powstanie styczniowego w Małopolsce to już nie spacer po Krakowie. Miejsc do odwiedzenia jest wiele – od tablic, przez pomniki, aż po mogiły powstańców, rozsianych po większych i mniejszych miejscowościach. Jeśli Wasz obóz odbędzie się na małopolskich ziemiach to koniecznie uwzględnijcie poniższą listę w planowaniu zajęć i zadań dla Waszych drużyn!

• Zakopane, cmentarz na Pęksowym Brzysku – krzyż na cześć ofiar carskiego terroru po demonstracjach w Warszawie i Wilnie 8 IV 1861,
• Raciborsko k/Wieliczki – głaz z datą „1863” przed dworem,
• Kraków, ul. Loretańska – tablica Romualda Traugutta w kościele oo. kapucynów,
  

  Artur Grottger w stroju powstańca

• Kraków, cmentarz Rakowicki – grób weteranów powstania styczniowego,
• Czerna k/Krzeszowic – kaplica św. o. Rafała Kalinowskiego w kościele klasztoru oo. karmelitów, powstańczego ministra wojny na Litwie,
• Imbramowice, cmentarz – mogiła powstańców poległych w bitwie pod Glanowem i Imbramowicami 15 VIII 1863 i grób Leona Bończy Rutkowskiego kawalera Virtuti Militari, oficera powstania listopadowego i powstania styczniowego,
• Pieskowa Skała – mogiła powstańców, tablica i grób u stóp zamku upamiętniająca walki oddziałów Mariana Langiewicza pod Skała i pod Pieskową Skała w marcu 1863 oraz śmierć walczącego w szeregach powstańczych Ukraińca i rosyjskiego oficera Andrija Potiebni,
• Ojców – krzyże 1863 roku na skałach Krzyżowa i Dulewiczówki ponad Doliną Prądnika,
• Sąspów k/Jerzmanowic – miejsce obozu wojskowego żuawów śmierci w Błotnym Dole w Dolinie Sąspówki,
• Szyce – pomnik powstania styczniowego,
• Szklary, gm. Jerzmanowice-Przeginia – pomnik „Powstańcom Styczniowym 1863”,
• Goszcza, gm. Kocmyrzów-Luborzyca – pomnik z 1903, w dworze Marian Langiewicz został ogłoszony dyktatorem powstania,
• 

  Marian Langiewicz

  Igołomia – mogiła powstańców na cmentarzu, pomnik i muzeum św. Brata Alberta w kościele parafialnym,

• Olkusz – cmentarz, grób poległego w bitwie pod Krzykawką 5 V 1863 płk. Francesco Nullo,
• Miechów – pomnik i tablica upamiętniająca bitwę pod Miechowem na cmentarzu,
• Krzykawka k/Bolesławia – pomnik powstańców i tablica Francesco Nullo,
• Nowy Sącz, cmentarz komunalny – groby powstańców, pomnik powstańców 1830 i 1863,
• Tarnów, cmentarz na Zabłociu – pomnik poległych w powstaniu 1863; pomnik Rufina Piotrowskiego, powstańca i sybiraka.

Śladem powstania listopadowego, krakowskiego czy styczniowego? Jak wędrować po Polsce w Roku Niepodległej? Wejdź w zakładkę Inspiracje i poznaj inne propozycje niepodległościowych tras!

Trasę wędrówki opracował W. Hausner.

Ilustracja tekstu – obraz Jana Matejki „Polonia – Rok 1863”, źródło: http://www.bn.org.pl/powstanie/zbiory/Fotografie/f002.jpg. Fotografia Artura Grottgera w stroju powstańca, źródło: https://audiovis.nac.gov.pl/obraz/121663/1be53f658ab127e889bedf6ca33e0f34/. Fotografia Mariana Langiewicza, źródło: http://www.bn.org.pl/powstanie/zbiory/Fotografie/f002.jpg.

Warmińsko-mazurskie Inspiracje – Wędrówki po Niepodległej #7

cze 17, 2018 | Aktualności, Idea, Wędrówki

Wydawałoby się, że największe wydarzenia z historii Polski raczej omijały województwo warmińsko-mazurskie. Tymczasem rozgrywał się tam nie tylko plebiscyt 1920 r., ale także wydarzenia związane z powstaniem listopadowym czy epoką napoleońską! 

Wędrówka przez województwo warmińsko-mazurskie, szlakiem ważnych zdarzeń i postaci kolejnych okresów historycznych, wyglądałaby następująco:

Wojna w obronie Konstytucji 3 maja

P. Krafft – Portret Ignacego Krasickiego (ok. 1767 r.)

• Lidzbark Warmiński – Podczas wojny w obronie Konstytucji 3 maja biskupem warmińskim był Ignacy Krasicki, zwany „księciem poetów”, autor Hymnu Szkoły Rycerskiej „Święta miłości kochanej Ojczyzny”.

Epoka napoleońska i Księstwo warszawskie

Portret gen. Józefa Zajączka [artysta nieznany]

• Nidzica – Od marca do czerwca 1807 r. 2 Dywizja Kaliska gen. Józefa Zajączka wzięła udział w walkach na terenie Warmii i Mazur, stanowiąc korpus obserwacyjny nad rzeką Omulwią, łączący dwa ugrupowania armii Napoleona. Dywizja zebrała się w Nidzicy (część oddziałów nadeszła spod Grudziądza), operując w kierunku na Pasym i Szczytno, tocząc liczne boje i potyczki.

Powstanie listopadowe

• Brodnica –  Aby nie kapitulować przed carem 5 października 1831 r. granicę pruską pod Brodnicą, przekracza Armia Polska, a wraz z nią członkowie Sejmu i Rządu. Rozbrojeni, wędrują przez Grudziądz i Pomorze oraz ziemie niemieckie na emigrację we Francji.

Odrodzenie Rzeczypospolitej

• Olsztyn – 1 lipca 1920 roku odbył się plebiscyt na Warmii i Mazurach. W Olsztynie oraz w miastach powiatowych południowych Mazur, a także w południowej Warmii i na Powiślu, działały utworzone w 1919 r. Mazurskie Komisariaty Plebiscytowe. Seweryn Pieniężny wydawał „Gazetę Olsztyńską” i był działaczem plebiscytowym. Jego pomnik i grób znajdują się w Olsztynie.
• Brodnica – w  sierpniu 1920 r. w rejonie Brodnicy Wojsko Polskie toczyło walki z sowiecką 12. Dywizją Strzelecką, internowaną ostatecznie w Prusach Wschodnich.

Kultura i nauka Niepodległej

Feliks Nowowiejski

• Barczewo – w Barczewie 7 II 1877 r. urodził się Feliks Nowowiejski – autor melodii do wiersza Marii Konopnickiej „Rota” oraz „Hymnu do Bałtyku”, odśpiewanego podczas Zaślubin z Morzem w Pucku 10 II 1920 r. W latach 1898–1900, pracował jako organista w Olsztynie. Dyrygował chórem 1000 osób podczas prawykonania wykonania „Roty”, podczas odsłonięcia Pomnika Grunwaldzkiego. W Barczewie znajduje się muzeum Feliksa Nowowiejskiego.
• Ogródek – w Ogródku mieszkał poeta Michał Kajka. Pierwsze wiersze publikował w piśmie „Mazur” i „Gazecie Ludowej”. Prowadził w Ogródku bibliotekę Towarzystwa Czytelni Ludowych, był założycielem Mazurskiej Partii Ludowej i działaczem plebiscytowym. W Ogródku znajduje się muzeum jemu poświęcone.
• Gietrzwałd – w Gietrzwałdzie znajdował się ośrodek polskości – Czytelnia Ludowa i księgarnia, gdzie Andrzej Samulowski zainicjował wydawanie polskiej „Gazety Olsztyńskiej” dla Warmiaków. Gietrzwałd to także Sanktuarium Maryjne i miejsce objawień w 1877 r. na Warmii – jedyne oficjalnie uznane przez Kościół objawienie, które miało miejsce w Polsce.

Podoba Ci się pomysł na wędrówkę przez województwo warmińsko-mazurskie? Kliknij tutaj i wydrukuj powyższą listę w formie wygodnej tabelki! Śledź na bieżąco zakładkę „Inspiracje”, gdzie będą się pojawiać kolejne wędrówki po województwach!