cze 21, 2018 | Aktualności, Artykuły, Idea
Czy wiecie, że Poczta Harcerska działała już podczas I wojny światowej? Zastępowy V Krakowskiej Drużyny Harcerzy „Cyklon”, mł. Wojciech Kądziołek przedstawia historie skautów ze swojej drużyny, którzy brali udział w bojach o Polskę w latach 1914-1921.
W. Kądziołek, Skauci V Krakowskiej Drużyny Skautowej w bojach o Polskę w latach 1914-1921 [kliknij, aby przeczytać cały artykuł]
W swoim artykule historycznym druh Kądziołek prezentuje postaci kilku skautów biorących udział w walkach I wojny światowej. Opowiada jednak także o działaniach poza linią frontu, gdzie skauci zorganizowali pocztę harcerską, która zastępowała ludności cywilnej profesjonalne usługi pocztowe:
W centrali znajdowali się specjalni dyżurni, którzy rozwozili zlecenia szczególnej wagi. Poza nimi dyżurowała grupa 4 kurierów zwykłych i łącznik alarmowy. Poczta przewoziła dwa rodzaje listów: urzędowe CKN oraz od osób prywatnych. Korespondencję dostarczano do lwowskiej centrali lub do biur okręgowych, skąd rozwożono je do miejsc przeznaczenia. Długość kursu pocztowego nie mogła przekroczyć 50 km. Pomiędzy poszczególnymi okręgami kursowały stale 4–5 osobowe patrole rozmieszczone w terenie, m.in. w leśniczówkach lub tym podobnych obiektach. Między Lwowem a Tarnopolem łączność utrzymywały wyłącznie patrole konne. Dla rozpoznawania się kurierów w drodze ustalono specjalne hasło i odzew. Poszczególni kurierzy rozwozili do 100 listów dziennie. Opłat za przesyłki nie pobierano. Korespondencja prywatna była cenzurowana i stemplowana. Niektóre stemple miały charakter satyryczny, skierowany pod adresem monarchii austro-węgierskiej, np. do naczelnika poczty dostarczono korespondencję ze stemplem: „Poczta skautowa – lepsza nasza niż wasza”.
Po więcej materiałów historycznych sięgnij do zakładki Inspiracje – znajdziesz tam szlaki wędrówek niepodległościowych, scenariusze ognik oraz śpiewnik pieśni patriotycznych wraz z komentarzem historycznym!
Ilustracja wpisu przedstawia skrzynkę poczty harcerskiej na ul. Górskiego 10 w czasie powstania warszawskiego. Zdjęcie pochodzi z książki autorstwa J. Piorkowskiego Miasto nieujarzmione, Warszawa 1957, Iskry, ss. 165.
cze 20, 2018 | Aktualności, Idea, Wędrówki
Wyruszamy w kolejną wędrówkę szlakiem Niepodległej. Tym razem zapuszczamy się w zakamarki województwa lubelskiego. Czy wiecie, że trafimy tam na miejsce bitwy, w której polskimi oddziałami dowodził Tadeusz Kościuszko?
Na stronie Inspiracji pojawiają się opisy szlaków niepodległościowych w poszczególnych województwach. Zaczęliśmy od województwa warmińsko-mazurskiego, teraz czas na województwo lubelskie. Wszystkie miejsca warte odwiedzenia podzieliliśmy według kolejnych okresów historycznych, a na dole wpisu umieściliśmy link do pliku PDF z wygodną tabelką.
Wojna w obronie Konstytucji 3 maja
- Dubienka – Miejsce bitwy dywizji gen. Kościuszki w czasie wojny w obronie Konstytucji 3 Maja.
Powstanie kościuszkowskie
- Dubienka – Miejsce bitwy dywizji gen. Wedelstedta z Rosjanami w dniu 3 VI 1794 r.
- Chełm – Miejsce bitwy dywizji gen. Zajączka z Rosjanami w dniu 8 VI 1794 r.
Epoka napoleońska i Księstwo warszawskie
Joanna Żubrowa – pierwsza kobieta odznaczona Virtuti Militari
- Zamość – Zdobycie twierdzy przez Wojska Księstwa Warszawskiego w dniu 20 maja 1809 roku. W walkach brała udział Joanna Żubrowa – pierwsza kobieta odznaczona Virtuti Militari. Obrona twierdzy przed wojskami rosyjskim na przełomie lat 1812–1813.
Powstanie listopadowe
- Zamość – Obrona twierdzy przed wojskami rosyjskim do 21 X 1831 r.
- Tarnobrzeg – Przejście korpusu gen. Ramoriny do Galicji we wrześniu 1831 roku.
Powstanie styczniowe
Gen. Michał J. Heidenreich
- Horodło – Kopiec upamiętniający Unię Polsko-Litewską. Usypany 10 X 1861 r., w 448. rocznicę podpisania unii, przez delegacje ze wszystkich zaborów w okresie manifestacji patriotycznych poprzedzających wybuch powstania styczniowego.
- Kurów – Miejsce zwycięskiej bitwy w dniu 24 I 1863 r. oraz obozu powstańczego.
- Żyrzyn – Miejsce zwycięskiej bitwy w dniu 8 VII 1863 r. oddziałów Korpusu Lubelskiego gen. Kruka-Heidenreicha.
Przed wybuchem I wojny światowej
- Rebizanty – Kamień upamiętniający miejsce, w którym Józef Piłsudski w 1901 r. przekroczył granicę austriacko-rosyjską, po ucieczce ze szpitala więziennego w Petersburgu. Wcześniej w miejscu tym Józef Piłsudski wraz ze Stanisławem Wojciechowskim przemycali „bibułę” (konspiracyjną prasę) do zaboru rosyjskiego.
Odrodzenie Rzeczypospolitej 1914-1922
Marszałek Siemion Budionny
- Jastków – Szlak I Brygady Legionów na Lubelszczyźnie – bitwa 4 pp. Legionów w dniach 31 VII–5 VIII 1915 r.
- Dęblin, Jeziorany, Kock, Parczew – Rejon koncentracji Grupy Uderzeniowej Frontu Środkowego, która rozgromiła Armię Czerwoną w Bitwie Warszawskiej.
- Cyców – Miejsce boju IV Brygady Jazdy z brygadą Armii Czerwonej w dniu 15 VIII 1920 r.
- Zamość – Obrona miasta przed Armią Konną Siemona Budionnego w końcu sierpnia 1920 r. W arsenale znajduje się pamiątkowa tablica w językach polskim i ukraińskim ku czci dowódcy obrony miasta gen. Marko Bezruczki.
- Komarów – Bój Dywizji Jazdy gen. Juliusza Rómmla z I Armią Konną Siemona Budionnego w dniu 31 VIII 1920 r.
Lubelskie Inspiracje – Wędrówki po Niepodległej #10 – Kliknij i pobierz powyższy wpis w formie wygodnej tabelki!
Szukasz pomysłów na wędrówki z drużyną? Śledź zakładkę Inspiracje, gdzie codziennie pojawiają się nowe pomysły na niepodległościowe szlaki!
cze 20, 2018 | Aktualności, Idea, Materiały metodyczne
Już za chwilę wyjedziemy na obozy, na których czekają nas dziesiątki ognisk. Oddajemy w Wasze ręce wydany przez ZHR Śpiewnik Pieśni Niepodległej z komentarzami historycznymi. Drukujcie, śpiewajcie i opowiadajcie inspirujące gawędy!
Śpiewnik został wydany z okazji inauguracji przez ZHR obchodów „Setnej Rocznicy odzyskania przez Polskę Niepodległości”, która miała miejsce w Krakowie w październiku 2017 r. Składają się na niego 44 pieśni, opatrzone komentarzem historycznym prof. dr hab. hm. Grzegorza Nowika, Przewodniczącego ZHR.
POBIERZ PLIK: Śpiewnik Pieśni Niepodległej
Wydawca: Związek Harcerstwa Rzeczypospolitej, Warszawa 2017. Autor: Przewodniczący ZHR – prof. dr hab. hm. Grzegorz Nowik. Projekt okładki: hm. Andrzej Jaworski. Redakcja tekstu: dr Adam Kromer, hm. Przemysław Stawicki. DTP: hm. Grzegorz Nowik (Wydawnictwo ZHR). Wszelkie prawa zastrzeżone. © Wydawnictwo ZHR, Warszawa 2017, © Grzegorz Nowik. ISBN: 978-83-87899-49-3.
Szukasz pomysłów na letnie wędrówki z drużyną? Zajrzyj do działu Inspiracje i poznaj niepodległościowe szlaki w całej Polsce!
cze 19, 2018 | Aktualności, Idea, Wędrówki
Wędrówka symbolicznymi śladami powstanie styczniowego w Małopolsce to już nie spacer po Krakowie. Miejsc do odwiedzenia jest wiele – od tablic, przez pomniki, aż po mogiły powstańców, rozsianych po większych i mniejszych miejscowościach. Jeśli Wasz obóz odbędzie się na małopolskich ziemiach to koniecznie uwzględnijcie poniższą listę w planowaniu zajęć i zadań dla Waszych drużyn!
Śladem powstania listopadowego, krakowskiego czy styczniowego? Jak wędrować po Polsce w Roku Niepodległej? Wejdź w zakładkę Inspiracje i poznaj inne propozycje niepodległościowych tras!
Trasę wędrówki opracował W. Hausner.
Ilustracja tekstu – obraz Jana Matejki „Polonia – Rok 1863”, źródło: http://www.bn.org.pl/powstanie/zbiory/Fotografie/f002.jpg. Fotografia Artura Grottgera w stroju powstańca, źródło: https://audiovis.nac.gov.pl/obraz/121663/1be53f658ab127e889bedf6ca33e0f34/. Fotografia Mariana Langiewicza, źródło: http://www.bn.org.pl/powstanie/zbiory/Fotografie/f002.jpg.
cze 19, 2018 | Aktualności, Idea, Organizacja Harcerek, Wędrówki
Wielkopolska Chorągiew Harcerek „Jutrzenka” przygotowała listę pomysłów na wędrówki po Wielkopolsce. Listę nie byle jaką, bo uporządkowaną według „jutrzenkowych” cech, a więc patriotyzmu, ambicji, kreatywności, zaradności, gospodarności, solidności, dbałości o tradycję i więzi rodzinne. Zaczynamy od patriotyzmu!
Droga druhno drużynowa! Oddajemy do Twojej dyspozycji listę inspiracji uporządkowanych według jutrzenkowych cech. Inspiracjami są osoby, wydarzenia, miejsca związane z wielkopolską walką o niepodległość od upadku I Rzeczypospolitej, aż do pamiętnego roku 1918. Może to pomysł na biwak? A może na gawędę? Może o czymś nie wiedziałaś, a chciałabyś zgłębić tę tajemnicę wraz z drużyną? Realizując program “Skry Niepodległości” poszukuj, badaj, poznawaj – czy to z naszymi inspiracjami, czy dodając swoje. Do dzieła!
Uczestnicy strajku dzieci wrzesińskich
PATRIOTYZM:
- Karol Marcinkowski
- Dezydery Chłapowski (Turew)
- Edmund Callier
- 1893 r. – powstanie Związku Sokołów Wielkopolskich
- 03.05.1848 r. – Jakub Krauthofer-Krotowski ogłosił w Mosinie, a następnie w Kórniku niepodległość Rzeczypospolitej
- 02.05.1848 r. – zwycięska bitwa pod Sokołowem
- Hotel Bazar
- działka we wsi Kaisertreu pod Rakoniewicami, w powiecie wolsztyńskim, którą zakupił Michał Drzymała
- szkoła we Wrześni
Szukasz pomysłów na letnie wędrówki szlakiem Niepodległej? Wejdź w zakładkę Inspiracje i znajdź trasę dla siebie!
cze 17, 2018 | Aktualności, Artykuły, Idea
Był jedną z najbarwniejszych postaci epoki Młodej Polski i najlepiej wyglądał w staropolskim kontuszu, przepasany wzorzystym słuckim pasem, oparty o kolumienki malowniczego dworku, witający gości złotoustymi oracjami, a potem śpiewający wraz z nimi przy biesiadnym, zastawionym kielichami stole przepyszne „kurdesze”.
O kim mowa? Tak postać Włodzimierza Tetmajera opisał – mówi się, że bardzo trafnie – Józef Dużyk w artykule „Bronowickie Boże Narodzenie Włodzimierza Tetmajera” zamieszczonym w kwartalniku „Kraków”.
S. Wyspiański – portret Włodzimierza Tetmajera
Postać tę przybliża również Wojciech Hausner w swoim artykule „Włodzimierz Przerwa-Tetmajer – w Wiedniu o Niepodległości” [kliknij, aby przeczytać artykuł]:
Jego zaangażowaniu narodowemu i politycznemu zawdzięczać należy, że do „Tetmajerówki”, i do Bronowic, przyjeżdżali m.in. Józef Piłsudski, Wincenty Witos, Charles de Gaulle, Ferdynand Foch i Józef Haller. Z kolei najwybitniejszych polskich artystów ściągał Tetmajer, pisarz i malarz. Pozostawił po sobie wiele płócien oddających barwy życia podkrakowskiej wsi (m.in. „Święcone”, „Procesja w Bronowicach”, „Wesele”), ilustracje do książek K. Tetmajera, L.Rydla, Sewera, serie pocztówek.
Szukasz pomysłów na pracę z drużyną w Roku Niepodległej? Wejdź w zakładkę Inspiracje i sprawdź pomysły na wędrówki, niepodległościowe ogniska i gawędy!
*Ilustracją tekstu jest obraz Włodzimierza Tetmajera „Dorobek”.
