Szczecin – Wędrówki po Niepodległej #19

lip 1, 2018 | Aktualności, Idea, Wędrówki

Tak zwane Ziemie Odzyskane zostały przyłączone do Rzeczpospolitej dopiero po II wojnie światowej. Czy odnajdziemy tam zatem niepodległościowe ślady? Zobaczcie sami! W wędrówkę po Szczecinie zabiera nas Rafał Zommer.

• Kościół św. Jana Chrzciciela

Od końca XIX w. jedyna parafia katolicka w mieście w której ogniskowało się życie szczecińskiej Polonii. Wewnątrz tablica poświęcona poległym parafianom w I wojnie światowej. Na 112 nazwisk jest 40 polskich. Zginęli za obcą sprawę. Wielu z tych, którzy przeżyli, dzięki doświadczeniu wyniesionemu z armii niemieckiej, wzięło później udział w Powstaniu Wielkopolskim i wojnie polsko – bolszewickiej.

Kościół św. Jana Chrzciciela

Tablica poświęcona poległym parafianom

• Kopiec Napoleona z resztkami pomnika

Usypany ku czci Cesarza Napoleona I 15 VIII 1807 r. na dzień jego urodzin. Stąd międzyinnymi wojska francuskie po opanowaniu Twierdzy Szczecin pomaszerowały do Wielkopolski i dalej na Warszawę, gdzie Napoleon z dawnych ziem II i III zaboru pruskiego utworzył Księstwo Warszawskie dając Polakom namiastkę niepodległości.

Kopiec Napoleona

• Cmentarz Centralny – Pominik Sybiraków, grób gen. bryg. Aleksandra Litwinowicza i  Pomnik Katyński

Pomnik Sybiraków – pamięci Polaków wywożonych na katorgę począwszy od Konfederacji Barskiej 1768 r. Półksiężyc, gwiazda Dawida i krzyż prawosławny podkreślają wielonarodowy  i wielokulturowy charakter dawnej Rzeczypospolitej. Grób gen. bryg. Aleksandra Litwinowicza, jedynego uczestnika I Kadrowej Kompanii Strzelców, który został pochowany na szczecińskiej ziemi. Pomnik Katyński, poświęcony oficerom, członkom tych rodzin, które po 1945 r. przybyły do Szczecina. Istotna część pomordowanych, to uczestnicy walk o niepodległość lat 1914 – 1921, kawalerowie orderu Virtuti Militari.

Grób gen. bryg. Aleksandra Litwinowicza

• Pomnik Kornela Ujejskiego

Oryginalny lwowski pomnik poświęcony poecie doby romantyzmu, Kornelowi Ujejskiemu. Przeniesiony ze Lwowa do Szczecina w roku 1956. Niemy świadek bratobójczych walk polsko – ukraińskich o Lwów w listopadzie 1918 r.

• Brama Królewska

Brama Królewska prowadziła dawniej do wnętrza Twierdzy Szczecin w której w 1833 r. więziony był gen. Dezydery Chłapowski, o czym informuje pamiątkowa tablica.

gen. Dezydery Chłapowski

• Plac Żołnierza

Tablica poświęcona pierwszej polskiej (polonijnej) drużynie harcerskiej „GRYF”, która powstała w 1934 r. w ramach Związku Polaków w Niemczech „RODŁO”.

•  Willa przy ulicy Monte Cassino 30

W tym miejscu tuż przed II wojną światową, w latach 1935 – 1939, istniał Konsulat Rzeczpospolitej Polskiej, który animował i wspierał życie Polonii szczecińskiej. Działalność placówki w niemieckim Szczecinie była możliwa dzięki odrodzeniu Rzeczypospolitej w XI 1918 r.

•  Plac Lotników.

Tablica przypominająca o istnieniu w tym miejscu „Domu Polskiego” i Polskiej Szkoły w latach 1931 – 1934.

•  Bazylika Katedralna pod wezwaniem św. Jakuba.

Na północnej ścianie i wewnątrz dwie tablice przypominające o działalności Związku Polaków w Niemczech „RODŁO”. Pierwsza przedstawia 5 Prawd Polaków spod znaku „RODŁA”, druga poświęcona jest niezłomnemu prezesowi Związku Polaków w Niemczech ks. Bolesławowi Domańskiemu.

Bazylika katedralna pod wezwaniem św. Jakuba

• Zamek Książąt Pomorskich

Na dużym dziedzińcu znajduje się tablica poświęcona ks. Bolesławowi Domańskiemu.

Z kolei na małym dziedzińcu zamku znajduje się tablica informująca o przejęciu tradycji 12 Pułku Ułanów Podolskich walczącegoo niepodległość w latach 1809 – 1945, którego tradycje przejęła jedna ze szczecińskich jednostek wojskowych.

•  Plac Szarych Szeregów

Tu znajduje się pomnik Józefa Piłsudskiego (1867 – 1935).

 O księdzu Bolesławie Domańskim

W szczególny sposób przy tej okazji należy wspomnieć o „Niezłomnym Proboszczu z Zakrzewa, długoletnim prezesie Związku Polaków w Niemczech ks. Bolesławie Domańskim. Zakrzewo leży na pograniczu wielkopolsko – pomorskim. Drużyny które będą obozowały na szeroko pojętym Pojezierzu Drawskim mogą odwiedzić to magiczne miejsce. Mieszkańcy z pietyzmem przechowują pamiątki po „Księdzu Patronie”. Działa tam jedyne w Polsce muzeum poświęcone Związkowi Polaków w Niemczech. Można zobaczyć w oryginale wspaniałe prace przedwojennej polskiej artystki: Janiny Kłopockiej która zaprojektowała min. znak RODŁA. Na przykościelnym cmentarzu pochowany jest „Niezłomny Proboszcz z Zakrzewa”. Polecam również książkę po tym tytułem autorstwa Edmunda Osmańczyka.

Szukasz pomysłu na obozowe zwiady? Wejdź w zakładkę Inspiracje i wybierz swój szlak! 

Dolnośląskie Inspiracje – Wędrówki po Niepodległej #18

cze 25, 2018 | Aktualności, Idea, Wędrówki

Przenosimy się w naszych wędrówkach na południowo-zachodnie rubieże Rzeczypospolitej. 18-sta wędrówka szlakiem Niepodległej przebiega przez województwo dolnośląskie, gdzie natrafimy m.in. na ślady Aleksandra Fredry, Wojciecha Korfantego i „Popiołów” Stefana Żeromskiego.

W zakładce Inspiracje publikujemy opisy szlaków niepodległościowych w każdym z województw. Wędrowaliśmy już przez:

• warmińsko-mazurskie,
• lubelskie,
• pomorskie,
• podlaskie,
• podkarpackie.

Dziś wędrujemy po województwie dolnośląskim. Tradycyjnie podzieliliśmy szlak na kolejne okresy historyczne, a na dole wpisu umieściliśmy link do pliku PDF z wygodną tabelką.

Powstanie Kościuszkowskie

W. Kossak, J. Styka, Kościuszko na koniu  (szkic do panoramy, 1893)

• Wrocław – znajduje się tu Panorama Racławicka, czyli muzeum, w którym można oglądać słynny obraz Bitwa pod Racławicami pędzla zespołu malarzy pod kierunkiem Jana Styki i Wojciecha Kossaka.

Epoka napoleońska i Księstwo warszawskie

• Szczawno Zdrój – W V 1807 r. wracający z Włoch do Polski (szlakiem żółto-niebiesko-żółtym) Pułk Ułanów Legionów Polskich (Legii Polsko-Włoskiej), stacza bitwę z Prusakami między Strugą i Szczawienkiem. Na Czerwonym Wzgórzu k. Szczawna Zdrój znajduje się pomnik, a na cmentarzu w Szczawnie grób Jana Benedykta Łączyńskiego. Bitwa ta została upamiętniona w 42. rozdziale „Popiołów”.
• Wrocław – Na rynku we Wrocławiu stoi pomnik Aleksandra Fredry, oficera ułanów wojsk Księstwa Warszawskiego.

Powstanie styczniowe

• Kłodzko – W twierdzy kłodzkiej więzieni byli powstańcy styczniowi, którzy aresztowani byli przy przekraczaniu granicy z Prus do Królestwa Polskiego.

Przed I wojną światową

• Wrocław – Na uniwersytecie we Wrocławiu studiuje Wojciech Korfanty.

Odrodzenie Rzeczypospolitej 1918–1922

Konstanty Skirmunt

• Wałbrzych – W Wałbrzychu znajduje się grób Konstantego Skirmunta – polityka i dyplomaty, od 1914 r. członka Centralnego Komitetu Obywatelskiego Królestwa Polskiego, od 1916 r. członka Polskiego Towarzystwa Pomocy Ofiarom Wojny w Rosji, w l. 1917–1919 członka KNP w Paryżu, członka delegacji na konferencję pokojową w Paryżu, w l. 1921–1922 ministra Spraw Zagranicznych, w l. 1922–1934 posła i ambasadora w Londynie.

Kultura i nauka Niepodległej

• Jaworzyna Śląska – W Jaworzynie Śląskiej mieści się Muzeum Przemysłu i Kolejnictwa.
• Karpacz – W Karpaczu znajduje się Muzeum Sportu i Turystyki.
• Wrocław – We Wrocławiu mieści się Muzeum Poczty i Telekomunikacji, Muzeum Militariów, w którym znajdują się zbiory z XVIII-XX w. oraz Izba Tradycji Wojsk Inżynieryjnych.

Dolnośląskie Inspiracje – Wędrówki po Niepodległej #18 – Kliknij i pobierz powyższy wpis w formie wygodnej tabelki!

Szukasz pomysłu na obozowe zwiady? Wejdź w zakładkę Inspiracje, gdzie codziennie pojawiają się nowe pomysły na niepodległościowe szlaki i wybierz swoją trasę!

Podkarpackie Inspiracje – Wędrówki po Niepodległej #16

cze 23, 2018 | Aktualności, Idea, Wędrówki

Byliśmy już w okolicach Lublina, Białegostoku, Olsztyna i Gdańska. Teraz czas na wędrówkę szlakiem Niepodległej po województwie podkarpackim! A tam czekają na nas ślady m.in. Marii Konopnickiej!

W zakładce Inspiracje publikujemy opisy szlaków niepodległościowych w każdym z województw. Byliśmy już w warmińsko-mazurskim, lubelskim, pomorskim i podlaskim. Dziś wędrujemy po województwie podlaskim. Tradycyjnie podzieliliśmy szlak na kolejne okresy historyczne, a na dole wpisu umieściliśmy link do pliku PDF z wygodną tabelką.

Konfederacja barska

• Grab, Czeremcha, Radoszyce – Miejsce okopów konfederatów barskich w Beskidzie Niskim (pow. Jasielski i Krośnieński).

Powstanie kościuszkowskie

Bartosz Głowacki został przedstawiony przez Jana Matejkę z czapką na armacie.

• Tarnobrzeg – W 1904 r. odsłonięto pomnik Bartosza Głowackiego na rynku miasta. W 1898 r., czyli w 50. rocznicę zniesienia pańszczyzny, odbyła się w Tarnobrzegu wielka inscenizacja bitwy pod Racławicami, której skutkiem była decyzja ufundowania pomnika.

Epoka napoleońska i Księstwo warszawskie

• Rzeszów – W maju i czerwcu 1809 r. zagony wojsk Księstwa warszawskiego zajmują przejściowo miasto.

Powstanie listopadowe

• Tarnobrzeg – Przez miasto przeszły oddziały korpusu gen. Ramorino, który po klęsce Powstania złożył broń w Austrii.

Powstanie styczniowe

• Granica zaboru austriacko-rosyjskiego – Przez granicę rosyjsko-austriacką do Powstania Styczniowego przenikali liczni ochotnicy z Galicji i przemycano broń oraz zaopatrzenie dla oddziałów powstańczych.

Odrodzenie Rzeczypospolitej 1918–1922

• Przemyśl – W XI 1918 r. miasto zostało odbite przez Wojsko Polskie i stało się bazą wypadową dla odsieczy Lwowa. Walki polsko-ukraińskie toczą się na południe od Przemyśla, w rejonie Niżankowicz, Chyrowa i Ustrzyk Dolnych.

Kultura i nauka Niepodległej

• Żarnowiec – W Żarnowcu znajduje się muzeum Marii Konopnickiej, pisarki i poetki, m.in. autorski Roty oraz Już Lipa roztula…

Maria Konopnicka

Podkarpackie Inspiracje – Wędrówki po Niepodległej #16 – Kliknij i pobierz powyższy wpis w formie wygodnej tabelki!

Szukasz pomysłu na obozowe zwiady? Wejdź w zakładkę Inspiracje, gdzie codziennie pojawiają się nowe pomysły na niepodległościowe szlaki i wybierz swoją trasę!

Podlaskie Inspiracje – Wędrówki po Niepodległej #14

cze 22, 2018 | Aktualności, Idea, Wędrówki

Nie zwalniamy tempa w odkrywaniu tajemnic Niepodległej – tym razem wędrujemy po województwie podlaskim! Czy wiecie, że natrafimy tam na ślady Emilii Plater, słynnej kapitan Wojska Polskiego?

W zakładce Inspiracje publikujemy opisy szlaków niepodległościowych w każdym z województw. Byliśmy już w warmińsko-mazurskim, lubelskim, i pomorskim. Dziś wędrujemy po województwie podlaskim. Tradycyjnie podzieliliśmy szlak na kolejne okresy historyczne, a na dole wpisu umieściliśmy link do pliku PDF z wygodną tabelką.

Wojna w obronie Konstytucji 3 maja

Franciszek Karpiński

• Białystok – W Boże Narodzenie 1791 r., pod natchnieniem uchwalenia Konstytucji 3 maja, Franciszek Karpiński napisał w pałacu Branickich kolędę „Bóg się rodzi”.

Epoka napoleońska i Księstwo warszawskie

• Suwałki – Przez Suwalszczyznę przeciąga „Wielka Armia” Cesarza Napoleona, a w jej składzie V Korpus Polski księcia Józefa Poniatowskiego oraz polskie dywizje: gdańska, polska z Hiszpanii oraz Legia Nadwiślańska.

Powstanie listopadowe

Emilia Plater

• Berżniki – W Kopciowie na Litwie, miejscu odległym o kilka kilometrów od Berżnik znajduje się grób Powstańców listopadowych, a wśród nich Emilii Plater. Można tam dotrzeć szlakiem rowerowym.

Powstanie styczniowe

• Puszcza Knyszyńska i Augustowska – Puszcza Knyszyńska i Augustowska była rejonem największych walk powstańczych – znajdują się tam liczne pomniki i krzyże.
• Balinka, Czarny Bród, Jastrzębna – Miejsca potyczek oddziału płk. Konstantego Ramotowskiego.
• Rygol, Kadysz – Miejsca potyczek.
• Wigrańce – W Wigrańcach, miejscu potyczki oddziału płk. Ramotowskiego z Rosjanami stoi krzyż powstańców styczniowych.
• Sejny – W Sejnach, przy drodze do Augustowa, w miejscu dawnego targu bydlęcego stoi krzyż powstańców styczniowych, upamiętniający miejsce egzekucji powstańców.
• Sarnetka – Miejsce mogiły powstańca.
• Monkinie – Miejsce straceń, gdzie obecnie stoi kościół.
• Puszcza Augustowska – Pomnik w tzw. Uroczysku Powstańców w Puszczy Augustowskiej.

Odrodzenie Rzeczypospolitej 1918-1922

• Ostrów Mazowiecka – Formowanie Pułku Jazdy Tatarskiej im. Mustafy Achmatowicza (mahometańskiego), w skład którego weszli polscy Tatarzy (m.in. z Kruszynian i Bohonik), początkowo w Ostrowi Mazowieckiej, a następnie w Białymstoku (styczeń 1919 r.).
• Białystok – 19 lutego 1919 r. Wojsko Polskie wkroczyło do miasta, na Rynku Tadeusza Kościuszki stoi pomnik Józefa Piłsudskiego.
• Sejny – w Sejnach znajduje się pomnik oraz szlak rowerowy na pamiątkę powstania sejneńskiego, które miało miejsce w dniach 23–25 VIII 1919 r.
• Berżniki – Od 20 IX 1920 r. na terenie od Krynek przez Sokółkę, Kuźnicę, Augustów po Zelwę, Giby i Sejny trwała bitwa nad Niemnem. W Berżnikach na cmentarzu znajduje się pomnik bitwy niemeńskiej.

Podlaskie Inspiracje – Wędrówki po Niepodległej #14 – Kliknij i pobierz powyższy wpis w formie wygodnej tabelki!

Szukasz pomysłu na obozowe zwiady? Wejdź w zakładkę Inspiracje, gdzie codziennie pojawiają się nowe pomysły na niepodległościowe szlaki i wybierz swoją trasę!