Drogie Drużyny Niepodległe in spe! Już jutro kolejne z najważniejszych świąt wolnej Rzeczypospolitej – 15 sierpnia. To także czas zadania #2 na miano Drużyny Niepodległej. Sprawdźcie, co trzeba zrobić!
„Ten, kto nie szanuje i nie ceni swej przeszłości,
nie jest godzien szacunku teraźniejszości,
ani nie ma prawa do przyszłości”
/Józef Piłsudski/
123 lata niewoli, 123 lata pomnożone przez 365 dni… w tym czasie okresy walki zbrojnej i pracy u podstaw, działania społeczne i kultura, trwanie tu i teraz, a także emigracja. Wszystko z jedną myślą – do wolnej Polski.
Wiele osób, które przyczyniły się do odzyskania niepodległości w roku 1918, także ci, którzy w roku 1920 bronili odzyskanej wolności, pozostaje dziś anonimowych.
Nie zawsze też w miejscach, które odwiedzamy, potrafimy dostrzec znaki przeszłości. Pamiętamy o przywódcach powstań narodowych, wybitnych naukowcach, o Józefie Maksymilianie Ossolińskim, założycielu słynnej Biblioteki czy twórcach, którzy przypominają się dzięki swoim dziełom, ale przecież tych cichych żołnierzy i współtwórców niepodległości było o wiele więcej.
Irena Koprowska, ok. 1920 r. [Fotografia ze zbiorów rodzinnych Hanny Turkowskiej]
Spójrzcie na otrzymane zdjęcia. Wszystkie zostały zrobione około roku 1918 i stanowią rodzinne pamiątki. Są podpisane, ale nie znamy historii niektórych uwiecznionych na nich osób… Wiemy, że młoda sanitariuszka zginęła w Powstaniu Warszawskim, a żołnierz sfotografowany z córką zginął później w Charkowie.
Adam Chłopik z córką Ireną, 1922 r. [Fotografia ze zbiorów rodzinnych Hanny Turkowskiej]
Nie wiemy, co robili w 1918 r. czy w 1920 r., nie wiemy, czy i w jaki sposób przyczynili się do odzyskani niepodległości, ale na pewno gen wolności został im przekazany. W rodzinie, może też w szkole czy w drużynie skautów.
Zaglądaliście do swoich rodzinnych albumów? Być może są w nich zdjęcia i historie nieodkryte, dzięki którym łatwiej będzie Wam zrozumieć dochodzenie do Niepodległej. Nie wszyscy nasi przodkowie musieli walczyć z bronią w ręku. Taką walką mogły być praca, kultura, wychowywanie dzieci. Wszystkim tym, którzy różnymi sposobami walczyli o polskość, należy się nasza pamięć.
Druhno Drużynowa, Druhu Drużynowy!
Wykorzystajcie otrzymane materiały zgodnie z własnymi potrzebami. Zachęcamy, aby przed świętem 15 sierpnia wysłać zdjęcia/pocztówki do osób (mogą to być także członkowie rodzin) lub instytucji, którzy naszym zdaniem przyczyniają się do dbania o pamięć o współtwórcach niepodległości.
Nasza lista miejsc wartych zobaczenia (zobacz zakładkę Wędrówki) może być inspiracją do obozowego wędrowania. A jeśli odkryjcie miejsce warte odwiedzenia, to koniecznie podzielcie się tą wiedzą, przesyłając informacje na adres [email protected] .
Przygotowując się do nowego roku harcerskiego, wybierzcie z rodzinnych albumów członków drużyny JEDNO zdjęcie związane z okresem walk o niepodległość (nie musi to być czy zbrojny – nauka, kultura czy rodzina także były miejscem walki o wolną Polskę na przestrzeni 123 lat). Opiszcie w ciekawej formie jego historię – kiedy powstało, w jakich okolicznościach, kto na nim się znajduje, jakiego wydarzenia dotyczy, jakie były losy osób na nim się znajdujących
Meldunek z wykonania zadania nr 2 należy przesłać należy przesłać na adres [email protected] (zuchenki i druhny) albo poprzez specjalny formularz (zuchy i druhowie) do 11 listopada 2018 r., do godz. 23:59. Do dzieła!
Serdecznie dziękujemy Drukarni Spręcograf
za wydruk pocztówek 4800 pocztówek,
które wykorzystają drużyny przy wykonywaniu tego zadania!
Dziś przyszła pora na województwo wielkopolskie. Tradycyjnie podzieliliśmy szlak na kolejne okresy historyczne, a na dole wpisu umieściliśmy link do pliku PDF z wygodną tabelką.
Powstanie kościuszkowskie 1794
gen Jan Henryk Dąbrowski
WinnaGóra – cała Wielkopolska była terenem walk powstańców i dywizji gen. Jana Henryka Dąbrowskiego. W Winnej Górze znajduje się muzeum w pałacu – miejscu zamieszkania i pochówku generała.
StrzelceWielkie – nagrobek Hiacynta Wyssogota-Zakrzewskiego, pełnomocnika na Wielkopolskę Naczelnika Tadeusza Kościuszki w Powstaniu 1794 r.
Epoka napoleońska i Księstwo warszawskie
gen. Józef Zajączek
Niegolewo – pomnik ku czci poległych pod Somosierrą.
Opatówek – w 1826 roku został pochowany tutaj gen. Józef Zajączek, dowódca dywizji i V Korpusu Polskiego, namiestnika Królestwa Polskiego.
Poznań, kościół św. Wojciecha – Znajdują się tu grobowce: Józefa Wybickiego – współtwórcy Legionów Polskich we Włoszech; gen. Amilkara Kosińskiego; Andrzeja Niegolewskiego – bohatera spod Somosierry; gen. Michała Sokolnickiego.
Królewstwo Polskie i Wielkie Księstwo Poznańskie
Fryderyk Chopin
Antonin – w pałacyku myśliwskim Radziwiłłów gościł Fryderyk Chopin w drodze do Paryża i dawał tu koncerty. Zatrzymał się tu w drodze na emigrację Stefan Garczyński. Na podstawie jego opowiadania, jako adiutanta (podtytuł wiersza), Adam Mickiewicz napisał Redutę Ordona.
Piła – miejsce urodzenia Stanisława Staszica. Znajduje się tutaj muzeum jego imienia.
Powstanie listopadowe
Emilia Szczaniecka
Michorzewo – przy kościele znajduje się nagrobek Emilii Szczanieckiej – organizatorki służby sanitarnej w Warszawie podczas powstania
Powstanie wielkopolskie 1848
Poznań – utworzenie Komitetu Narodowego, czyli rządu powstańczego.
KsiążWielkopolski – kurhan i krzyż powstańców..
Miłosław – nagrobek na bratniej mogile powstańców, figura św. Wawrzyńca na zbiorowej mogile powstańców.
Sokołów – na cmentarzu grób nieznanego powstańca, krzyż na zbiorowej mogile powstańców.
Rogalin – bitwy i potyczki powstańców z wojskami pruskimi.
Rogalinek – bitwy i potyczki powstańców z wojskami pruskimi.
Doktorów – bitwy i potyczki powstańców z wojskami pruskimi.
Kcynie – bitwy i potyczki powstańców z wojskami pruskimi.
Żnin – bitwy i potyczki powstańców z wojskami pruskimi.
Bardo – bitwy i potyczki powstańców z wojskami pruskimi.
Bąblin – mogiła mjr. Mikołaja Dobrzyckiego na miejscowym cmentarzu.
Gostyń – tablica ku czci powstańców na murze kościelnym.
GrodziskWielkopolski – muzeum Ziemi Grodziskiej, gdzie znajduje się m.in. Panorama bitwy z Prusakami.
Kleczew – zbiorowa mogiła powstańców.
KoźminWielkopolski – mogiła Józefa Kaniewskiego na miejscowym cmentarzu.
Łabiszyn – zbiorowa mogiła powstańców na miejscowym cmentarzu.
Rożnów – tablica pamiątkowa ku czci Józefa Konstantego Krzewskiego na miejscowym kościele.
Starygród – na cmentarzu znajduje się mogiła kpt. Jakuba Hanna.
Śrem – grobowiec powstańców na cmentarzu.
Trzemeszno – zbiorowa mogiła powstańców; nagrobek Franciszka Kubiaka.
Wałków – mogiła powstańców.
Września – pomnik ku czci powstańców przy szosie do Gniezna, na cmentarzu zbiorowa mogiła powstańców.
Powstanie styczniowe 1863-1865
Edmund Taczanowski
Biskupice – miejsce urodzenia gen. Edmunda Taczanowskiego.
Brdów – pomnik Karola Libelta i mogiła 70-ciu powstańców.
Broniszewo – mogiła Józefa Wiklińskiego poległego w potyczce pod Nową Wsią, gdzie został rozbity oddział dyktatora powstania gen. Ludwika Mierosławskiego.
Buk – nagrobek Władysława Niegolewskiego, powstańczego burmistrza miasta Koło.
Dobrosław – miejsce bitwy stoczonej 2 III 1863 r. oraz zbiorowa mogiła powstańców z oddziału Kazimierza Mileęckiego i Antoniego Garczyńskiego.
Grabowa – miejsce bitwy stoczonej w dniu 30 V 1863 r. oraz zbiorowe mogiły powstańców oddziału płk. Edmunda Calliera.
Grochowy – miejsce bitwy stoczonej w dniu 30 V 1863 r. oraz zbiorowe mogiły powstańców oddziału płk. Edmunda Calliera.
Grodziec – miejsce bitwy stoczonej w dniu 30 V 1863 r. oraz zbiorowe mogiły powstańców oddziału płk. Edmunda Calliera.
Ignacewo – miejsce bitwy stoczonej 11 V 1863 r. oraz pomnik na zbiorowej mogile powstańców z oddziału Edmunda Taczanowskiego.
Kalisz – nagrobek Antoniego Frejtaga, oficera wojsk powstańczych.
KazimierzBiskupi – zbiorowa mogiła powstańców.
Kleczew – miejsce bitwy stoczonej 10 VI 1863 r. i zbiorowa mogiła powstańców z oddziału płk. Edmunda Calliera i Wincentego Raczkowskiego.
Ślesin – miejsce bitwy stoczonej 22 III 1863 r. oraz zbiorowa mogiła powstańców oddziału Kazimierza Mielęckiego. Mogiła Celestyna Milewskiego, poległego w bitwie pod Nową Wsią.
Konin – mogiła oo. Maksymiliana Terejwo, kapelana oddziałów powstańczych gen. Edmunda Taczanowskiego.
Marian Langiewicz
Krotoszyn – miejsce urodzenia gen. Mariana Langiewicza, dyktatora Powstania Styczniowego.
Lądek – zbiorowa mogiła powstańców na cmentarzu.
Licheń – nagrobek Witolda Turno, dowódcy oddziału w partii Taczanowskiego.
Poznań, cmentarz Zasłużonych Wielkopolan – Nagrobek Stefana Mizerskiego.
Pyzdry – pomnik na zbiorowej mogile powstańców 1863 r. Ochotnicy gromadzili się we wschodniej Wielkopolsce, skąd przedzierali się przez kordon graniczny do zaboru rosyjskiego i walczyli m.in. w bitwach pod Ignacewem, Pyzdrami, Dobrosłowem.
Rożnowa – miejsce bitwy stoczonej 8 V 1863 r. oraz zbiorowa mogiła powstańców oddziału Edmunda Taczanowskiego.
Sadlno – zbiorowa mogiła powstańców z oddziału Ludwika Mierosławskiego i Kazimierza Milęckiego poległych 21 II 1863 r. pod Nową Wsią.
Trzemeszno – duża grupa gimnazjalistów poszła do Królestwa do Powstania, na cmentarzu mogiły: Łukasza Ciesielskiego i Karola Frankenberga.
Mieczownica – mogiła zbiorowa powstańców na cmentarzu.
Przed I wojną światową
Uczestnicy strajku szkolnego we Wrześni
Jaracz – Muzeum Młynarstwa.
Kórnik – Biblioteka Kórnicka, a w niej kolekcja dzieł piśmiennictwa polskiego w XIX w.
Opatówek – Muzeum Historii Przemysłu.
Wolsztyn – Muzeum Regionalne.
Września – Miejsce strajku szkolnego w 1901 r. Znajduje się tu Muzeum Regionalne im. Dzieci Wrzesińskich.
Odrodzenie Rzeczypospolitej 1918-1922
Jędrzej Moraczewski
Mogilno – miejsce urodzenia Jędrzeja Moraczewskiego, pierwszego premiera rządu Niepodległej Polski (w latach 1918–1919). Proboszczem Mogilna był
ks. Piotr Wawrzyniak, działacz społeczny i gospodarczy. Warto odwiedzić także Muzeum Ziemi Mogileńskiej.
Czarnków – Muzeum Ziemi Czarnkowskiej, gdzie znajduje się dział Powstania Wielkopolskiego.
Grabonóg – Muzeum im. bł. Edmunda Bojanowskiego.
Kalisz – Muzeum Okręgowe Ziemi Kaliskiej (dział XVIII–XX w.).
Nakłonad Notecią – Muzeum Ziemi Krajeńskiej.
Odolanów – Muzeum Regionalne, a w nim zbiory z okresu Powstania Wielkopolskiego.
Ostrów Wielkopolski – Muzeum Miejskie, a w nim dział Powstania Wielkopolskiego.
Poznań – Wielkopolskie Muzeum Wojskowe – największe zbiory militariów z okresu walk o niepodległość); Wielkopolskie Muzeum Walk Niepodległościowych; Muzeum Powstania Wielkopolskiego; Muzeum Historii Miasta Poznania (XVIII–XX w.); Muzeum Kazimiery Iłłakowiczówny.
Arkady Fiedler
Puszczykowo – Muzeum Arkadego Fiedlera, działacza skautowego i podróżnika.
Szczypiorno – Miejsce obozu, w którym w latach 1917-1918 więzieni byli Legioniści. To tam powstała gra nazywana „szczypiorniakiem”, czyli piła ręczna.
Szreniawa – Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu.
Złotów – Muzeum Ziemi Złotowskiej.
Wolsztyn – Muzeum Marcina Rożka.
Międzychód – w 1919 r. przyznany Polsce na mocy Traktatu Wersalskiego i zajęty w 1920 r. przez Wojsko Polskie.
Zbąszyń – w 1919 r. przyznany Polsce na mocy Traktatu Wersalskiego i zajęty w 1920 r. przez Wojsko Polskie. Warto odwiedzić także Muzeum Ziemi Zbąszyńskiej.
Szukasz pomysłu na obozowe zwiady? Wejdź w zakładkę Inspiracje, gdzie znajdziesz pomysły nie tylko na wędrówki niepodległościowym szlakiem, ale także scenariusze ognisk i szkice gawęd!
Odliczamy czas do wielkiego świętowania 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości. Jak wyglądało budowanie władzy cywilnej i wojskowej w odrodzonej Rzeczypospolitej po 1918 roku? Zapraszamy na 6. odcinek „Drogi do Niepodległej”!
Nie oglądałeś poprzednich odcinków? Kliknij tutaj i nadrób zaległości!
W naszych niepodległościowych wędrówkach, dotarliśmy na północno-zachodnie krańce Rzeczypospolitej. W województwie zachodniopomorskim odnajdziemy ślady zarówno epoki napoleońskiej, jak i powstania listopadowego oraz odradzania się Niepodległej po 1918 roku.
W zakładce Inspiracje publikujemy opisy szlaków niepodległościowych w każdym z województw. Wędrowaliśmy już przez:
Dziś wędrujemy po województwie zachodniopomorskim. Tradycyjnie podzieliliśmy szlak na kolejne okresy historyczne, a na dole wpisu umieściliśmy link do pliku PDF z wygodną tabelką.
Epoka Napoleońska i Księstwo Warszawskie
Piła – Wałcz – Wieleń – Szczecinek – kampania pomorska Wojska Polskiego w 1807 roku: grupa płk. Garczyńskiego działa w rejonie: Piła – Wałcz – Wieleń – Szczecinek.
Szczecin – Stargard – Szczecinek – Chojnice – trasa przemarszu Legii Północnej z Niemiec do Gdańska w latach 1806–1808, przeformowanych w 5. i 6. Pułk Piechoty.
Słupsk – kampania pomorska Wojska Polskiego w 1807 roku, grupa płk. Sokolnickiego działa w rejonie Słupska.
Powstanie listopadowe
Brodnica – 5 października 1831 r. granicę pruską pod Brodnicą przekracza Armia Polska, a wraz z nią członkowie Sejmu i Rządu, aby nie kapitulować przed carem. Rozbrojeni, wędrują przez Pomorze Zachodnie oraz Niemcy na emigrację we Francji.
Odrodzenie Rzeczypospolitej 1918-1922
Gryfice – muzeum Nadmorskiej Kolei Wąskotorowej. Takie koleje były powszechnym środkiem transportu na obszarze II RP.
RzekaNoteć – najdalszy północny zasięg Powstania Wielkopolskiego sięgał linii rzeki Noteć.
Szukasz pomysłu na obozowe zwiady? Wejdź w zakładkę Inspiracje, gdzie znajdziesz pomysły nie tylko na wędrówki niepodległościowym szlakiem, ale także scenariusze ognisk i szkice gawęd!
Właśnie mijają 74 lata od wybicia godziny „W”, czyli początku Powstania Warszawskiego. Jak co roku, harcerze ZHR wzięli udział w rocznicowych obchodach w całej Polsce.
12 LDW „Sprzysiężenie” wraz z 105-letnim Powstańcem Warszawskim Kazimierzem Klimczakiem ps. Szron.
ZHR w Bydgoszczy pamięta!
1 MDH „Szturm” podczas obchodów w Mińsku Mazowieckim.
Samodzielny Bałtowski Zastęp Harcerek „Źróďło” w Akcji „W”.
8 Siedlecka Drużyna Harcerek „Ventus” im. hm. RP Jadwigi Falkowskiej „Jagii”. Choć druhny nie są z Warszawy, rano wsiadły do pociągu, by wziąć udział w obchodach 74. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego. Druhny udały się na marsz oraz na koncert (nie) zakazanych piosenek.: „Jesteśmy dumne z Polaków, którzy zginęli podczas Powstania Warszawskiego i chcemy im podziękować, że dzięki nim żyjemy w wolnym kraju!”
26. Wileński Szczep Harcerski im. 13 Pułku Ułanów Wileńskich 1 sierpnia pełnił służbę (sprzątanie terenu) w Zułowie – miejscu narodzin Marszałka Józefa Piłsudskiego. W godzinę „W” podczas uroczystego apelu wciągnięto na maszt polską flagę, a potem odśpiewano hymn Polski i harcerski.
Wędrownicy ze Szczepu 16 WDHiGZ w miejscu barykady na skrzyżowaniu Al. Jerozolimskich i Kruczej oraz na Wilanowie, podczas uruchamiania syreny na godz. W.
Szczep 1 Pionkowskich Drużyn Harcerskich i Zuchowych „Czarna Jedynka” podczas Godziny „W”. Pionki to zaplecze, w którym w czasie II wojny światowej, także na potrzeby Powstania Warszawskiego, produkowano elementy broni i „szabrowano proch” w Państwowej Wytwórni Prochu. 8 sierpnia 1944 r. Niemcy na terenie wytwórni rozstrzelali 8 żołnierzy AK z siatki konspiracyjnej, która wynosiła broń dla Powstańców. A po Powstaniu wielu mieszkańców Warszawy znalazło tu i w okolicy schronienie.
„Pałacyk Michla, Żytnia, Wola…” – to jedna z najbardziej znanych piosenek powstańczych. Inne pieśni patriotyczne znajdziesz w wydanym z okazji 100-lecia Niepodległości Śpiewniku Pieśni Niepodległej. Pobierz i korzystaj z niego podczas niepodległościowych gawęd i ognisk!